Fushata zgjedhore për zgjedhjet e mesit të mandatit në SHBA pritet të jetë më e kushtueshmja e regjistruar ndonjëherë. Kostoja totale e parashikuar arrin gati 12 miliardë dollarë, sipas Open Secrets, një organizate e pavarur që monitoron financimin e fushatave, shkruan BBC.
Pjesa më e madhe e shpenzimeve vjen nga grupe politike të jashtme, të njohura si Komitete Super të Veprimit Politik (Super PAC), të cilat investojnë shuma të mëdha në disa gara kyçe para ditës së zgjedhjeve, më 3 nëntor.
Donatori më i madh individual është biznesmeni miliarder Elon Musk, i cili ka shpenzuar pothuajse gjysmë miliardi dollarë për mbështetjen e kandidatëve republikanë, sidomos në Teksas, ku ka selinë shumë nga kompanitë e tij.
Sa është shpenzuar?
Ligji përcakton sa persona, parti dhe komitete të veprimit politik (PAC) mund t’u japin drejtpërdrejt kandidatëve.
Super PAC-et, megjithatë, mund të pranojnë kontribute të pakufizuara nga individë, korporata, sindikata dhe komitete të tjera politike. Ato nuk mund t’ua japin këto fonde drejtpërdrejt kandidatëve, por mund t’i shpenzojnë për t’i mbështetur ata në mënyrë indirekte.
Sipas të dhënave më të fundit të Komisionit Federal të Zgjedhjeve (FEC), që datojnë deri në mesin e tetorit, më shumë se 9.5 miliardë dollarë ishin shpenzuar në këtë cikël të zgjedhjeve të mesit të mandatit.
PAC-et dhe Super PAC-et përbëjnë më shumë se gjysmën e kësaj shume, rreth 5.5 miliardë dollarë, me shpenzimet e tyre në dy muajt e fundit pothuajse të dyfishuara.
Kandidatët, partitë dhe grupet e jashtme duhet t’i raportojnë shpenzimet e tyre te FEC, por shumat e plota nuk do të jenë të disponueshme deri pas zgjedhjeve të mesit të mandatit.
Megjithatë, Open Secrets ka parashikuar që totali do të arrijë 11.9 miliardë dollarë, bazuar në trendet e cikleve të kaluara.
Kjo do të ishte rreth 30% më shumë se ajo që u shpenzua gjatë zgjedhjeve të mesit të mandatit të vitit 2022.
Donatorët kryesorë
Cilët donatorë kanë shpenzuar më shumë?
40 donatorët kryesorë kanë dhënë 2.4 miliardë dollarë deri më 14 tetor, sipas organizatës kërkimore me prirje liberale, Brennan Center for Justice. Kjo është një shifër rekord për këtë pikë të një cikli zgjedhjesh të mesit të mandatit.
“Shpenzimet në zgjedhjet e mesit të mandatit të vitit 2026 po thyejnë rekorde, me më shumë para që vijnë nga donatorët dhe grupet më të pasura në këto zgjedhje”, thotë Michael Beckel, ekspert i financave të fushatave në SHBA.
Përveç individëve, edhe organizatat mund të japin donacione për PAC-et. Për shembull, Geosor Corp dhe Fondi për Reformën e Politikave, të dyja të themeluara nga financuesi miliarder George Soros, kanë dhënë gjithsej 102 milionë dollarë për grupet liberale.
Përveç Sorosit, ish-kryetari i bashkisë së Nju Jorkut dhe biznesmeni Michael Bloomberg ka qenë donatori më i madh demokrat, duke dhuruar më shumë se 60 milionë dollarë.
Disa miliarderë, ndër ta Jeff Yass, i cili drejton një nga firmat më të mëdha tregtare në botë, dhe Richard dhe Elizabeth Uihlein, pronarët e një kompanie amerikane të furnizimit me artikuj biznesi, kanë dhënë mbi 100 milionë dollarë për kauzat republikane në këtë fushatë, sipas dosjeve të FEC.
Megjithatë, Musk ka dhënë më shumë se çdo individ tjetër, duke dhuruar pothuajse gjysmë miliardi dollarë që nga tetori.
Musk i ka dhënë pjesën më të madhe të kësaj shume një Super PAC-u të krijuar në vitin 2024, të quajtur America PAC, si dhe Fondit të Lidershipit të Senatit, i cili është i lidhur me republikanët.
Pjesa më e madhe e parave të tij është shpenzuar për garën për Senatin në Teksas, ku mbështet kandidatin republikan Ken Paxton, i cili garon kundër kandidatit demokrat James Talarico.
Elon Musk punoi për administratën Trump vitin e kaluar dhe që atëherë ka marrë pjesë në ngjarje në Shtëpinë e Bardhë.
Investimet e America PAC në garën e Teksasit arrijnë në total mbi 45 milionë dollarë. Ajo ka investuar gjithashtu rreth 10 milionë dollarë në garat për Senatin në Miçigan dhe Ohajo.
Shpenzimet për reklama
Për çfarë janë shpenzuar paratë?
Fushatat dhe grupet politike shpenzojnë para për t’u arritur votuesve me mjete të ndryshme, përfshirë punësimin e stafit që takon votuesit në terren dhe organizimin e ngjarjeve të fushatës, si tubimet. Ata shpenzojnë gjithashtu para për sondazhe të brendshme.
Megjithatë, shumica e fondeve shpenzohen për reklama, sidomos në televizion.
Në këtë cikël, 11.15 miliardë dollarë janë shpenzuar për reklama deri në fund të tetorit, sipas firmës që ndjek reklamat, AdImpact.
“Televizioni tradicional mbetet përfituesi kryesor i shpenzimeve për reklama, megjithëse shpenzimet për reklamat dixhitale vazhdojnë të rriten”, thotë Beckel.
Ngjashëm me shpenzimet e Musk, AdImpact gjurmoi se shumica e parave janë shpenzuar për reklama në garat e Senatit në Miçigan, Teksas dhe Ohajo, të ndjekura nga Ajova dhe Mejn.
Burimi: euronews.al
