BRUKSEL, 29 tetor /ATSH/ – Bashkimi Evropian dhe Kanadaja kanë hequr nga draftdeklarata e përbashkët propozimin për t’i dhënë Kanadasë statusin e “anëtares së asociuar” të BE-së, pas kundërshtimeve të disa vendeve anëtare, mes tyre Gjermania, Franca dhe Italia, sipas “Reuters”.
Në dokumentin e rishikuar, palët angazhohen të punojnë për krijimin e një marrëdhënieje edhe më të afërt, pa anëtarësim të plotë në BE.
Sipas agjencisë “Reuters”, përcaktimi i formës konkrete të bashkëpunimit do të vijojë deri në samitin e ardhshëm BE-Kanada, që pritet të mbahet në vitin 2027.
Propozimi i Ursula von der Leyen dhe kundërshtimet
Ideja u paraqit në shtator nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cila propozoi që Kanadaja të bëhej vendi i parë me statusin e “anëtares së asociuar” të Bashkimit Evropian.
Megjithatë, propozimi shkaktoi debate mes vendeve anëtare, pasi traktatet e BE-së nuk parashikojnë një status të tillë dhe nuk përcaktojnë se çfarë të drejtash do të kishte një vend i asociuar.
Gjermania udhëhoqi kundërshtimet ndaj këtij formulimi, duke kërkuar që marrëdhënia e re të përcaktohet përmes bashkëpunimit konkret, në vend të përdorimit të një statusi që nuk ka bazë të qartë ligjore.
Edhe Franca, Italia dhe Greqia ngritën shqetësime gjatë diskutimeve për deklaratën.
Kryeministri kanadez, Mark Carney, ka theksuar se rëndësi kanë përfitimet konkrete për qytetarët dhe jo emërtimi që do t’i jepej marrëdhënies mes palëve.
Fushat e bashkëpunimit dhe qëllimi i Kanadasë
Pavarësisht mosmarrëveshjeve për statusin, Kanadaja dhe BE-ja synojnë të thellojnë bashkëpunimin në disa fusha, përfshirë tregtinë, sigurinë ekonomike, energjinë, teknologjinë dhe inteligjencën artificiale.
Draftdeklarata parashikon gjithashtu studimin e mundësive për rritjen e eksporteve kanadeze të gazit natyror të lëngshëm drejt Evropës, si dhe projekte për përmirësimin e lidhjeve të komunikimit mes Evropës, Kanadasë dhe Azisë përmes kabllove nënujore.
Një tjetër synim është lehtësimi i mundësive që të rinjtë kanadezë dhe evropianë të jetojnë dhe të punojnë në të dyja anët e Atlantikut.
Afrimi me BE-në është pjesë e përpjekjeve të qeverisë së Carney, për të diversifikuar marrëdhëniet ekonomike dhe për të ulur varësinë e Kanadasë nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, veçanërisht pas vendosjes së tarifave amerikane ndaj mallrave kanadeze.
Shtetet e Bashkuara të Amerikës mbeten tregu kryesor për eksportet e Kanadasë, duke përthithur rreth 70% të tyre, ndërsa Bashkimi Evropian përbën një pjesë shumë më të vogël të tregtisë kanadeze.
Presidenti amerikan, Donald Trump, e kishte cilësuar më herët propozimin për statusin e anëtares së asociuar si të papranueshëm dhe kishte paralajmëruar pasoja të mundshme tregtare, nëse e konsideronte këtë nismë si veprim armiqësor ndaj SHBA-së.
Pavarësisht kundërshtimeve për formulimin, zyrtarët evropianë kanë theksuar se vendet anëtare mbështesin forcimin e marrëdhënieve me Kanadanë.
Samiti në Montreal synon të hapë një fazë të re negociatash, për përcaktimin e një partneriteti më të gjerë, me fokus te përfitimet ekonomike, siguria dhe bashkëpunimi strategjik. //a.i/
Burimi: ata.gov.al
