Kalo te përmbajtja

Lajme të shpejta, të verifikuara dhe të paanshme

Lajm i fundit
Të ndryshme

Stambolli dënoi me vdekje Ismail Qemalin për shtetin shqiptar

Stambolli dënoi me vdekje Ismail Qemalin për shtetin shqiptar
Foto: kohajone.com

Pavarësia e Shqipërisë, një ngjarje themelore në historinë kombëtare, u zhvillua si një përballje e ashpër ligjore dhe gjeopolitike mes një burrështetasi vizionar dhe Perandorisë Osmane. Dokumente të reja nga Arkivi Osman hedhin dritë mbi një të vërtetë të rëndësishme: Stambolli ishte në dijeni të planeve të Ismail Qemal Vlorës për krijimin e shtetit shqiptar që në vitin 1901. Kjo tregon thellësinë e angazhimit të tij dhe vigjilencën e autoriteteve osmane ndaj lëvizjeve separatiste.

Dënimi i vitit 1901

Më 18 maj 1901, Gjykata Penale e Stambollit shpalli një dënim të rëndë ndaj “të arratisurit nga Vlora”. Sipas një dokumenti zyrtar të Ministrisë së Drejtësisë, firmosur nga Ministri Abdurrahman Nureddin Pasha, Ismail Qemali u dënua me vdekje në mungesë, bazuar në nenin 54 të Kodit Penal. Ky vendim shoqërohej me përjashtimin nga shërbimi civil dhe sekuestrimin e të gjitha pasurive të tij, duke synuar izolimin dhe shkatërrimin financiar të figurës së tij.

Arsyetimi i akuzës përbën një gjetje me rëndësi për historiografinë shqiptare, duke zbardhur dimensionin e veprimtarisë së Ismail Qemalit. Bazuar në raporte sekrete të inteligjencës që shtriheshin nga Berlini deri në Egjipt, Gjykata e Apelit osman e shpalli fajtor për disa vepra: përpjekje për të krijuar një principatë në Shqipëri; orvatje për shkëputjen e shqiptarëve nga administrata e Portës së Lartë; ndërtim aleancash rajonale dhe shpërndarje materialesh subversive në Evropë. Akuzat përfshinin gjithashtu ftesën drejtuar shqiptarëve për një aleancë strategjike me grekët, me qëllim frenimin e ekspansionit sllav, duke dëshmuar llogaritjen e tij gjeopolitike dhe vizionin e tij për ekuilibrat rajonalë.

Diplomacia publike në mërgim

Për Kostandinopojën, Ismail Qemal Vlora nuk ishte thjesht një diplomat sallonesh, por një figurë qendrore e lëvizjes separatiste kombëtare. Ai po shfrytëzonte azilin politik dhe rrjetet ndërkombëtare për të sfiduar diplomacinë osmane dhe për të promovuar kauzën shqiptare. Dënimi me vdekje e detyroi atë të intensifikonte veprimtarinë e tij në skenën diplomatike evropiane. Pa pasuri dhe pa poste, Ismail Qemali përdori mjetin e tij kryesor: diplomacinë publike.

Ai nisi një fushatë intensive në mediat kryesore evropiane, duke u shpjeguar kancelarive perëndimore se Shqipëria nuk ishte thjesht një provincë besnike myslimane e Turqisë, por një komb me identitet të qartë evropian që kërkonte autonomi dhe reforma thelbësore. Gjatë viteve 1900-1908, ai botoi një sërë shkrimesh ku kritikonte ashpër keqqeverisjen osmane në Ballkan. Ky dënim rriti ndjeshëm prestigjin e tij mes shqiptarëve të mërgatës, duke e kthyer atë në pikën qendrore ku konvergonin komitetet shqiptare të shpërndara nëpër Evropë.

Nga Evropa te shpallja e pavarësisë

Nga qendrat kryesore evropiane si Londra, Parisi, Brukseli, Vjena e Roma, deri te komunitetet arbëreshe dhe mërgata në Bukuresht e Sofje, Ismail Qemali e transformoi çështjen shqiptare nga një problem i brendshëm i Perandorisë Osmane në një çështje me rëndësi për ekuilibrin evropian. Në zemër të Evropës, ai krijoi lidhjet dhe fitoi përvojën e nevojshme që do t’i shërbenin 11 vite më vonë për të bindur Fuqitë e Mëdha të njihnin Shqipërinë e Pavarur. Akti i 28 Nëntorit 1912 nuk është pra vetëm një datë festive, por rezultat i realizmit politik të një lideri që pranoi të jetonte nën kërcënimin e dënimit me vdekje, për t’i imponuar Perëndimit projektin e shtetformimit shqiptar.

Burimi: kohajone.com

Të fundit Të gjitha