Drejtuesi i Dhomës Britanike të Tregtisë, Dr. Klodian Allajbeu, shkruan në gazetën britanike The Independent se investimi në arsim, bursa dhe krijimi i vendeve të punës në Shqipëri mund të ndihmojë në uljen e migracionit të parregullt drejt Mbretërisë së Bashkuar.
Sipas tij, kontrollet kufitare dhe përpjekjet për të luftuar trafikantët duhet të shoqërohen me mundësi konkrete që u japin të rinjve një arsye për të ndërtuar të ardhmen në vendin e tyre.
Debati për Brexit dhe migracionin
Në një artikull opinion të botuar më 27 tetor 2026, në rubrikën “Voices”, me titull “Andy Burnham ka të drejtë: Brexit e përkeqësoi krizën e gomoneve, por bursat do ta ulin atë”, Allajbeu mbështet rihapjen e debatit mbi ndikimin e Brexit në menaxhimin e migracionit.
Ai argumenton se rivendosja e bashkëpunimit praktik mes Britanisë dhe Europës është e rëndësishme, por duhet të shoqërohet edhe me investime në vendet nga të cilat njerëzit largohen.
Sipas Allajbeut, debati është përqendruar prej kohësh në masat parandaluese, deportimet dhe kontrollet kufitare, duke i kushtuar më pak vëmendje arsyeve pse njerëzit rrezikojnë jetën për të arritur në Britani.
Ai e ilustron këtë situatë me realitetin që përballen familjet në veriun e Shqipërisë. Një i ri mund të kualifikohet për të ndjekur universitetin, por familja e tij nuk mund të përballojë tarifat.
Ndërkohë, një i afërm në Angli i premton atij një punë, dhe dikush ofron t’i lidhë me trafikantët. Në këto rrethana, kalimi i rrezikshëm i Kanalit të La Manshit mund të fillojë të duket si një shans për një jetë më të mirë.
Rasti i të riut nga Shkodra dhe të dhënat e kalimeve
Artikulli përshkruan rastin e një të riu nga Shkodra që u përball me këtë zgjedhje në vitin 2024. Ai dëshironte të studionte, por familja e tij nuk mund të përballonte tarifat dhe shpenzimet e jetesës në Tiranë.
Vëllai i tij ishte larguar tashmë nga Shqipëria, dhe edhe ai po shqyrtonte mundësinë për të paguar një trafikant që ta çonte në Britani.
Sipas rrëfimit të Allajbeut, i riu mori një bursë dhe vazhdoi studimet. Sot ai po përgatitet për provimet dhe e shikon të ardhmen në vendin e tij.
Për autorin, ky rast tregon se trajtimi i migracionit të parregullt kërkon edhe masa që e bëjnë qëndrimin në atdhe një zgjedhje të mundshme.
Allajbeu citon gjithashtu shifra mbi shqiptarët që kalojnë drejt Britanisë me gomone.
Sipas të dhënave që ai citon, rreth 800 shqiptarë kaluan Kanalin e La Manshit në vitin 2021. Numri u rrit në afërsisht 12.700 në vitin 2022, para se të binte në 927 në vitin 2023 dhe 616 në vitin 2024.
Ai ia atribuon këtë rënie bashkëpunimit më të fortë britaniko-shqiptar, marrëveshjes së kthimit të vitit 2022 dhe goditjes së rrjeteve të trafikimit.
Allajbeu thekson se bursat nuk ishin përgjigjja e vetme ndaj këtij fenomeni, por se arsimi dhe punësimi mund të adresojnë disa nga arsyet pse njerëzit largohen.
Në këtë kontekst, ai citon iniciativat e Universitetit të Ballkanit Perëndimor, të cilin ai e themeloi.
Sipas tij, universiteti filloi të ofrojë bursa për studentë nga veriu i Shqipërisë, ku vështirësitë ekonomike dhe presioni për të emigruar janë të theksuara.
Parimi që qëndron pas iniciativës, shkruan ai, është që talenti nuk duhet të kufizohet nga të ardhurat e familjes ose vendi i banimit.
Allajbeu shkruan gjithashtu se Dhoma Britanike e Tregtisë në Shqipëri u lançua në vitin 2023 me mbështetjen e Ambasadës Britanike në Tiranë.
Ai kujton një vizitë në universitet në tetor të atij viti nga ish-sekretari i Jashtëm britanik James Cleverly, i cili takoi përfituesit e bursave dhe njohu rëndësinë e investimit në potencialin e të rinjve.
Sipas shifrave që ai jep në artikull, Dhoma financon më shumë se 150 bursa në vit për studentë nga rajone më pak të zhvilluara, duke përfshirë 50 përmes Universitetit të Ballkanit Perëndimor.
Ajo mbështet gjithashtu katër ose pesë përfitues të bursave Chevening çdo vit, përveç atyre që financohen përmes programit më të gjerë në Shqipëri.
Këto bursa u mundësojnë të diplomuarve të ndjekin studime të avancuara në Britani para se të kthehen në atdhe.
Ai shton se anëtarët e Dhomës po investojnë gjithashtu në zonat e prekura nga migracioni drejt Britanisë.
Sipas tij, një vend pune në Shqipëri mund të ketë më shumë ndikim në vendimin e një të riu sesa një paralajmërim në kufi, ndërsa mundësia për të ndjekur universitetin ofron një alternativë konkrete ndaj largimit.
Allajbeu pranon se këto iniciativa nuk zëvendësojnë kontrollet kufitare ose veprimin ndaj grupeve kriminale, dhe se jo çdo përfitues i bursës do të zgjedhë të qëndrojë.
Megjithatë, zgjerimi i mundësive arsimore, forcimi i ekonomive lokale dhe krijimi i vendeve të punës mund ta bëjnë qëndrimin në Shqipëri një zgjedhje të qëndrueshme.
Në përfundim, ai bën thirrje për një qasje në të cilën universitetet mbështesin njerëzit e talentuar që nuk kanë mbështetje, bizneset krijojnë vende pune, dhe qeveritë mbështesin partneritetet arsimore dhe zhvillimin ekonomik lokal. Këto masa, argumenton Allajbeu, plotësojnë zbatimin e ligjit.
“Pyetja nuk është thjesht si të ndalojmë gomonen e radhës. Është si ta bëjmë hipjen në të më pak të nevojshme,” shkruan ai, duke theksuar se bashkëpunimi me Europën duhet të shoqërohet me investime që u japin njerëzve një arsye për të qëndruar në vendin e tyre./albeu
Burimi: www.albeu.com
