Portrete mahnitëse, me sy shprehës dhe tipare jashtëzakonisht realiste, që kanë mbijetuar për rreth 2 mijë vjet, do të ekspozohen në Romë, në kuadër të një bashkëpunimi kulturor mes Italisë dhe Egjiptit.
Fytyrat e Fayumit
Bëhet fjalë për të ashtuquajturat “Fytyrat e Fayumit”, portrete funerare të krijuara mes shekujve I dhe III pas Krishtit, kur Egjipti ishte pjesë e Perandorisë Romake. Të pikturuara në panele të holla druri, ato vendoseshin mbi fytyrat e mumieve dhe fiksoheshin me fashat që mbështillnin trupat e të vdekurve.
Ekspozita “Egypt and Rome, the Faces of Fayum” hapet në muzeun Ara Pacis në Romë dhe, përveç portreteve, përfshin mumie, maska funerare, pëlhura, bizhuteri, buste mermeri dhe skulptura. Shumica e objekteve vijnë nga Egjipti, ndërsa disa prej tyre largohen nga vendi për herë të parë për t’u prezantuar para publikut ndërkombëtar.
Veprat më të veçanta
Një nga veprat më të veçanta është “Tondo of the Two Brothers”, që ruhet në Muzeun Egjiptian në Kajro. Portreti i dyfishtë, i restauruar së fundmi, daton nga koha e perandorit Hadrian dhe paraqet dy të rinj me flokë kaçurrela, të cilët besohet se mund të kenë qenë vëllezër.
Claudio Parisi Presicce, zyrtari përgjegjës për trashëgiminë kulturore në Romë, e ka cilësuar këtë vepër si një kryevepër të jashtëzakonshme dhe ndoshta si punimin më të rëndësishëm piktorik që ka mbijetuar nga antikiteti.
Portretet e Fayumit përfaqësojnë një ndërthurje të traditës egjiptiane me atë greko-romake. Personazhet, burra, gra dhe fëmijë, shpesh kanë tipare egjiptiane, por veshin rroba romake. Realizmi i tyre është mbresëlënës, nga rrudhat dhe thinjat e të moshuarve deri te qerpikët e gjatë dhe faqet e rrumbullakëta të fëmijëve.
Ruajtja e veprave
Ruajtja e këtyre veprave për mijëvjeçarë lidhet edhe me klimën e thatë të rajonit të Fayumit, një zonë pjellore në skajin e shkretëtirës egjiptiane, e cila ka ndihmuar në mbrojtjen e paneleve prej druri, tekstileve dhe papirusëve.
Në ekspozitë janë përfshirë edhe vepra nga koleksionet e muzeve të njohura ndërkombëtare, si Louvre, Metropolitan Museum of Art, J. Paul Getty Museum dhe Landesmuseum Württemberg.
Mes tyre veçohet një pëlhurë funerare e huazuar nga Louvre, e cila paraqet një burrë mes mumies që do të bëhej pas vdekjes së tij dhe Anubisit, hyjnisë egjiptiane që lidhej me procesin e varrimit dhe udhëtimin drejt jetës së përtejme.
Portreti i Isidorës
Vëmendje të veçantë tërheq edhe portreti i një gruaje të quajtur Isidora, që daton nga shekulli I pas Krishtit. Ajo paraqitet me flokë të stiluar me kaçurrela të ndërlikuara, vathë me perla dhe një gjerdan të artë me tri vargje, të zbukuruar me gurë të çmuar, elemente që dëshmojnë statusin e saj shoqëror.
Pyetje që mbeten pa përgjigje
Pavarësisht studimeve, shumë pyetje rreth këtyre portreteve mbeten ende pa përgjigje. Studiuesit nuk e dinë me siguri nëse ato realizoheshin gjatë jetës së personave dhe ruheshin deri në vdekjen e tyre, nëse pikturoheshin posaçërisht për ceremoninë e varrimit apo nëse fillimisht ekspozoheshin në shtëpitë e familjeve. Një gozhdë e gjetur në pjesën e sipërme të njërit prej portreteve ka nxitur edhe mundësinë që disa prej tyre të jenë varur në mure.
Hisham El-Leithy, sekretar i përgjithshëm i Këshillit të Lartë të Antikiteteve të Egjiptit, ka theksuar fuqinë e veçantë që këto imazhe vazhdojnë të kenë edhe pas dy mijëvjeçarësh.
“Janë njerëz si ne. Ne i shikojmë ata dhe ata na shikojnë përtej 2 mijë vjetëve. Kjo është fuqia e portretit”, është shprehur ai.
Ekspozita do të qëndrojë e hapur për publikun deri më 2 maj./KultPlus.com
Burimi: kultplus.com
