Sadri Ramabaja ka bërë thirrje që vrasja e Arlinda Zekajt të mos shndërrohet në mjet për përplasje politike. Profesori dhe analisti politik kërkon që të shqyrtohen përgjegjësitë institucionale dhe të analizohen në mënyrë më të gjerë rastet e vrasjeve të grave në Kosovë.
Vrasjet dhe përgjegjësia institucionale
Ramabaja vlerëson se kur vrasja e një gruaje paraprihet nga kërcënime e dhunë të raportuara, rasti nuk duhet parë vetëm si krim individual. Sipas tij, duhet hetuar edhe nëse institucionet përgjegjëse për mbrojtjen e qytetarëve kanë vepruar siç duhet.
Ai thotë se vendi duhet të trajtojë një problem të vazhdueshëm, duke kërkuar llogari jo vetëm për ngjarjet konkrete, por edhe për mënyrën si janë shqyrtuar denoncimet dhe paralajmërimet e viktimave.
“Problemi i Kosovës nuk qëndron vetëm te numri i grave të vrara, por edhe te mungesa historike e një sistemi të besueshëm të llogaridhënies që do të na tregonte sa prej këtyre vdekjeve mund të ishin parandaluar. Prandaj, hetimi retrospektiv nuk është kërkesë për hakmarrje ndaj institucioneve të së kaluarës, por domosdoshmëri për reformimin e shtetit të së ardhmes”, shprehet Ramabaja.
Ai propozon që të rishikohen edhe vrasjet e mëhershme të grave, së paku prej vitit 2008, për të zbuluar mangësitë në trajtimin e raportimeve, vlerësimin e rrezikut dhe bashkëpunimin mes Policisë, Prokurorisë, gjykatave dhe shërbimeve të mbrojtjes sociale.
Si raste që duhen përfshirë në këtë analizë, Ramabaja përmend vrasjet e Diana Kastratit, Antigona Morinës, Sebahate Morina-Sopit dhe Marigona Osmanit. Ai nënvizon se rrethanat ndryshojnë nga një rast në tjetrin, por secili kërkon shqyrtim serioz të funksionimit institucional.
“Duhet të kthehemi te historia e këtyre rasteve. Duhet të hulumtojmë se çfarë ka ndodhur, si janë trajtuar denoncimet, çfarë masash mbrojtëse janë ndërmarrë, cilat kanë qenë vendimet e prokurorive dhe gjykatave dhe, mbi të gjitha, a është ndëshkuar neglizhenca eventuale institucionale?”, thekson ai.
Përgjegjësia politike dhe rreziku i përplasjes
Duke komentuar reagimet e opozitës dhe thirrjet që ministrja e Drejtësisë dhe ministri i Punëve të Brendshme të japin dorëheqje, Ramabaja thotë se përgjegjësia politike duhet të vlerësohet sipas kompetencave dhe veprimeve ose mosveprimeve konkrete të zyrtarëve.
Ai kujton se opozita në demokracinë parlamentare mund të kërkojë dorëheqje dhe të nisë mocion mosbesimi, por këto hapa duhet të mbështeten me argumente dhe propozime konkrete për zgjidhjen e problemit.
Sipas Ramabajës, ekziston mundësia që vëmendja të largohet nga drejtësia dhe përgjegjësia institucionale, ndërsa rasti i Arlinda Zekajt të përdoret në një përballje politike për ndryshimin e qeverisë.
“Pyetja që duhet t’i shtrohet opozitës është: nëse qëllimi është drejtësia për viktimën dhe mbrojtja e grave të tjera, pse debati duhet të përqendrohet para së gjithash te rrëzimi i qeverisë dhe jo te një platformë konkrete për hetimin e të gjitha rasteve, identifikimin e përgjegjësive dhe reformimin e institucioneve?”, shprehet Ramabaja.
Ai thekson se tragjedia nuk duhet të përdoret as për të mbrojtur pushtetin, as për përfitime elektorale nga opozita. Dhimbja e familjes së viktimës, sipas tij, nuk mund të përvetësohet nga asnjëra palë.
Ramabaja kërkon që ky rast të hapë një proces më të gjerë institucional, me hetim të pavarur, rishqyrtim të rasteve të kaluara dhe përcaktim të përgjegjësive.
“Interesi i Kosovës kërkon që kjo tragjedi të mos shndërrohet as në mburojë për pushtetin, as në shkallë për ambiciet e opozitës. Ajo duhet të shndërrohet në pikënisje të një procesi të thellë institucional: hetim të pavarur, auditim retrospektiv të rasteve të vrasjeve të grave që nga viti 2008, identifikim të përgjegjësive dhe reformim të mekanizmave të mbrojtjes”, përfundon Ramabaja.
Sipas tij, drejtësia për viktimat dhe parandalimi i rasteve të ardhshme duhet të kenë përparësi ndaj llogaritjeve partiake. Përgjegjësia institucionale, shton ai, duhet të zbatohet njësoj ndaj pushtetit dhe opozitës.
Burimi: www.albeu.com
