Studiuesit kanë zbuluar se patatet e rritura në Hënë dhe me lëndë organike janë të sigurta për t’u ngrënë dhe mund të rriten e të japin fryte po aq mirë sa ato të rritura në Tokë. Studimi është botuar në revistën npj Microgravity.
Pyetja kryesore për shkencëtarët
Një nga pyetjet kryesore që shkencëtarët duhet t’i përgjigjen është nëse bimët mund të rriten në shtresën e shkëmbit të hollë dhe pluhurit që mbulon pjesën më të madhe të sipërfaqes së Hënës, e cila përmban nivele shumë të ulëta të lëndës organike.
Studiues nga Universiteti Shtetëror i Oregonit, të financuar nga NASA, testuan nëse patatet mund të kultivoheshin me sukses në toka hënore, të cilave u shtoheshin sasi të ndryshme me lëndë ushqyese.
Pse u zgjodhën patatet
Zgjedhja e patateve nuk ishte e rastësishme. Është një kulturë që prodhon më shumë kalori për njësi të sipërfaqes së kultivuar krahasuar me shumë bimë të tjera, ka vlerë të konsiderueshme ushqyese dhe konsiderohet një ushqim praktik bazë për misionet hapësinore afatgjata.
Rezultatet e testeve
Rezultatet e hulumtimit treguan se bimët e patateve të rritura në tokë hënore të simuluar me lëndë ushqyese prej 30% treguan rritje dhe zhvillim të ngjashëm me atë të bimëve të rritura në toka tokësore. Në të kundërt, bimët e rritura pa shtimin e materialit organik treguan probleme serioze të rritjes, mbetën të ngurta dhe nuk e zhvilluan sistemin e tyre rrënjor mjaftueshëm.
Plani për misionet e ardhshme
Gjetjet mbështesin qëllimin e NASA-s për të vendosur një prani të përhershme njerëzore në Hënë si pjesë e programit Artemis. Në misionet e ardhshme, astronautët mund të sjellin një sasi të vogël të materialit organik, siç është vermikompostimi, në Hënë dhe pastaj të rrisin më shumë, duke shndërruar mbetjet ushqimore dhe mbeturinat bimore në lëndë të re organike. Kjo do të zvogëlonte nevojën për të transportuar materiale të të korrave nga Toka.
“Ky është një hap i rëndësishëm drejt zhvillimit të sistemeve të besueshme të prodhimit të ushqimit që mund të mbështesin eksplorimin afatgjatë të Hënës nga njeriu”, thotë udhëheqësi i studimit Aymeric Goyer i Departamentit të Botanikës dhe Patologjisë së Bimëve të Universitetit Shtetëror të Oregonit.
Burimi: euronews.al









