Dolores Huerta, një nga figurat më me ndikim të lëvizjes për të drejtat civile dhe mbrojtjen e punëtorëve në Shtetet e Bashkuara, ka ndërruar jetë në moshën 96-vjeçare. Lajmin e bëri të ditur familja e saj, e cila njoftoi se aktivistja u nda nga jeta të mërkurën në Bakersfield të Kalifornisë, si pasojë e kancerit.
Huerta do të mbahet mend për dekada të tëra përkushtimi në luftën kundër padrejtësive sociale, si dhe për sloganin e njohur “¡Sí, se puede!” (“Po, ne mundemi!”), i cili u kthye në një thirrje frymëzuese për lëvizjet qytetare dhe u përdor më pas nga Barack Obama gjatë fushatës së tij presidenciale në vitin 2008.
Një jetë kushtuar të drejtave të punëtorëve
E lindur në New Mexico dhe e rritur në Kaliforni, Huerta i kushtoi jetën përmirësimit të kushteve të punës dhe mbrojtjes së komuniteteve të margjinalizuara.
Në vitin 1962, ajo bashkëthemeloi, së bashku me Cesar Chavez, organizatën që më vonë u bë e njohur si United Farm Workers (UFW), një sindikatë që luftoi për të drejtat e punëtorëve bujqësorë, shumë prej të cilëve punonin në kushte të vështira dhe pa mbrojtje të mjaftueshme ligjore.
Gjatë viteve 1960 dhe 1970, Huerta luajti një rol kyç në organizimin e grevave, në negociatat me pronarët e fermave dhe në fushatat e bojkotit të produkteve bujqësore. Puna e saj ndihmoi në arritjen e kontratave që përmirësuan kushtet e punës, duke përfshirë kujdesin shëndetësor, planet e pensionit, pushimet e garantuara, furnizimin me ujë të pijshëm dhe mbrojtjen nga pesticidet.
Një nga arritjet më të rëndësishme të lëvizjes ishte miratimi, në vitin 1975, i një ligji në Kaliforni që u njohu punëtorëve të fermave të drejtën për negociata kolektive me punëdhënësit.
Për Huertën, lufta për dinjitetin njerëzor nuk kufizohej vetëm në vendin e punës. Ajo u angazhua gjithashtu për të drejtat e grave, të komunitetit LGBTQ, të emigrantëve dhe të personave që përballeshin me varfërinë.
Nga aktivizmi në një simbol kombëtar
Pavarësisht kërcënimeve, arrestimeve dhe dhunës me të cilën u përball gjatë protestave, Huerta nuk hoqi dorë nga angazhimi i saj. Në vitin 1988, gjatë një proteste në San Francisko kundër politikave të George H.W. Bush, ajo u godit nga policia dhe pësoi dëmtime të rënda, përfshirë brinjë të thyera dhe dëmtim të shpretkës.
Megjithatë, edhe në moshë të avancuar, ajo vazhdoi të merrte pjesë në aktivitete publike, të mbështeste kandidatë politikë, të nxisë regjistrimin e votuesve dhe të kundërshtonte politikat që, sipas saj, cenonin të drejtat e emigrantëve.
Në vitin 2002, ajo themeloi Fondacionin Dolores Huerta, përmes të cilit vijoi të mbështeste organizimin e komuniteteve dhe angazhimin qytetar.
Kontributi i saj u vlerësua edhe nga ish-presidenti amerikan Barack Obama, i cili në vitin 2012 i akordoi Medaljen Presidenciale të Lirisë, nderimi më i lartë civil në Shtetet e Bashkuara.
Një histori e jashtëzakonshme, por edhe e dhimbshme
Jeta e Huertës nuk përfshiu vetëm betejat publike. Në vitin 2026, ajo foli gjithashtu për përvoja të dhunës seksuale nga bashkëthemeluesi i UFW-së, Cesar Chavez, duke treguar se ai e kishte detyruar të kryente marrëdhënie seksuale dhe se një prej rasteve kishte qenë përdhunim. Sipas rrëfimit të saj, të dyja ngjarjet kishin rezultuar në shtatzëni.
Deklaratat e saj sollën një dimension tjetër në historinë e lëvizjes së punëtorëve bujqësorë dhe vunë në qendër të vëmendjes përvojat personale të një gruaje që për dekada kishte luftuar kundër abuzimit të pushtetit dhe padrejtësive.
Përvoja e saj jetësore u pasqyrua edhe në dokumentarin “Dolores”, i cili u prezantua në Festivalin e Filmit Sundance në vitin 2017.
Me ndarjen e saj nga jeta, Shtetet e Bashkuara humbin një nga zërat më të njohur të aktivizmit social. Megjithatë, trashëgimia e Dolores Huerta-s mbetet e lidhur me lëvizjet për barazi dhe me thirrjen që u bë simbol i shpresës për miliona njerëz: “¡Sí, se puede!” — “Po, ne mundemi!”
Burimi: bordo.al
