Gadi Eisenkot mund të mbështetet te partitë arabe në Izrael për t’i dhënë fund qeverisjes së Benjamin Netanyahut. Ato janë shprehur të gatshme të votojnë për një qeveri të re edhe nëse nuk përfshihen në kabinet. Me rezultatin historik prej 19 mandatesh, roli i tyre në negociatat për qeverinë e ardhshme mund të jetë vendimtar.
Aritmetika parlamentare
Kampi i Netanyahut numëron 53 mandate, kundrejt 48 që kanë forcat opozitare hebraike. Aleanca e Përbashkët, me 11 deputetë, dhe Ra’am, me 8, e çojnë në 67 numrin e deputetëve në bllokun kundër kryeministrit aktual. Për krijimin e një shumice qeverisëse duhen 61 vota në Knesset-in me 120 deputetë.
Ahmad Tibi, një prej figurave kryesore të politikës arabe në Izrael, ka thënë se Aleanca e Përbashkët mund ta mbështesë një qeveri të opozitës, por nuk synon të marrë pjesë në të. Në këtë mënyrë, partitë arabe do të kishin ndikim politik pa mbajtur përgjegjësi për vendime ushtarake dhe të politikës së jashtme me të cilat nuk pajtohen.
Pozicionet e partive
Në favor të Eisenkot është shprehur edhe Ra’am e Mansour Abbas. Partia ka njoftuar se do t’ia propozojë atë presidentit Isaac Herzog si kandidat për formimin e qeverisë.
Mbështetja arabe, megjithatë, nuk i zgjidh kundërshtitë brenda opozitës. Avigdor Lieberman pranon që Eisenkot të marrë mandatin, por kundërshton pjesëmarrjen në një qeveri minoritare të varur nga votat e partive arabe. Një bashkëpunim i tillë paraqet vështirësi politike edhe për ish-kryeministrin Naftali Bennett, ndërsa Yair Golan e ka mbrojtur publikisht si mundësi.
Marrëveshjen me Aleancën e Përbashkët e vështirësojnë edhe kushtet e Eisenkot: njohja e Izraelit si shtet hebre dhe demokratik, si dhe një qëndrim i qartë ndaj Hamasit.
Skenari i qeverisë minoritare
Mediat izraelite Yedioth Ahronoth dhe Ynet raportojnë se është në shqyrtim edhe një qeveri minoritare që do të miratohej me 49 vota pro. Në këtë variant, pro do të votonin 48 deputetët e opozitës dhe një deputet i Ra’am, kundër 46 deputetë të kampit të Netanyahut, ndërsa deputetët e tjerë do të abstenonin.
Ky skenar nuk është dakordësuar dhe nuk ofron garanci se qeveria do t’u mbijetonte votimeve të mëvonshme, sidomos atyre për buxhetin dhe çështjet e sigurisë.
Roli i United Torah
Negociatat mbeten të hapura edhe për shkak të qëndrimit të partisë ultraortodokse United Torah, e cila ka shtatë mandate. Më 5 nëntor, ajo vendosi të mos mbështeste as Netanyahun, as Eisenkot për postin e kryeministrit. Partia kërkon garanci që studentët e shkollave fetare të përjashtohen nga shërbimi ushtarak, një prej çështjeve që e ndajnë nga opozita, veçanërisht nga Lieberman.
Debati për legjitimitetin
Ndërkaq, Netanyahu po e përqendron debatin te legjitimiteti i bashkëpunimit me partitë arabe. Ai e paraqet një qeveri që varet prej tyre si rrezik për sigurinë dhe identitetin kombëtar të Izraelit. Presidenti Isaac Herzog ka dënuar sulmet ndaj këtyre partive dhe votuesve të tyre, duke mbrojtur të drejtën e tyre për të marrë pjesë në procesin parlamentar.
Afatet dhe opsionet
Deri më 11 nëntor, Herzog duhet të zgjedhë liderin të cilit do t’i japë mandatin për krijimin e qeverisë. I mandatuari do të ketë 28 ditë në dispozicion, me mundësi që afati të zgjatet edhe me 14 ditë.
Në tryezë janë katër rrugë kryesore: një qeveri minoritare me mbështetje nga jashtë të partive arabe dhe ultraortodokse; një koalicion më i gjerë ku përfshihen partitë fetare; një qeveri uniteti kombëtar në marrëveshje me Likud-in; ose zgjedhje të reja.
Zgjedhjet kanë prodhuar një shumicë kundër vazhdimit të qeverisjes së Netanyahut, por jo pajtim për kabinetin që do ta zëvendësonte. Eisenkot konsiderohet favoriti për mandatin, ndonëse ende nuk dihet nëse mund të sigurojë mbështetjen e nevojshme për të formuar qeverinë. Kështu, Netanyahu ka humbur shumicën parlamentare, por jo ende pushtetin, ndërsa 19 mandatet e partive arabe mund të përcaktojnë se kush do të jetë kryeministri i ardhshëm i Izraelit.
Burimi: www.albeu.com
