Autoriteti Italian i Mbrojtjes së të Dhënave i ka vendosur Metës një gjobë prej 805 milionë eurosh, më e madhja në historinë e tij. Arsyeja është se aplikacioni Facebook për Android mund të aksesonte foto, video dhe meta të dhëna të lidhura me to, të ruajtura në telefonat inteligjentë të afërsisht 20 milionë italianëve, pa pëlqimin e tyre specifik dhe pa u shpjeguar se çfarë po ndodhte. Meta ka njoftuar se do të apelojë.
Në Itali, shifra nuk ka krahasim. Rekordi i mëparshëm i përkiste Enel Energia-s, e cila u gjobit me 79,107,101 euro për telemarketing; vetë Autoriteti e kishte quajtur atë “më të lartën e aplikuar ndonjëherë nga Autoriteti”. Gjoba e sotme është dhjetë herë më e lartë. Ajo tejkalon me më shumë se njëzet herë atë që Autoriteti mblodhi gjatë gjithë vitit 2025, pak më shumë se 37 milionë euro.
Gjithçka rrotullohet rreth një funksioni me një emër pothuajse të pafajshëm, aktiv që nga viti 2023: “Merrni sugjerime nga galeria juaj kur shfletoni Facebook-un”. Ndërsa shfletoni burimin tuaj, aplikacioni merr foto dhe video nga telefoni juaj dhe i sugjeron ato si ide për t’u postuar, madje edhe imazhe që nuk keni menduar kurrë t’i ndani. Për Autoritetin, thelbi i çështjes nuk është vetë sugjerimi, por mënyra se si aplikacioni arrin atje, mënyra se si fiton qasje në përmbajtje. Meta e hedh poshtë këtë vlerësim.
“Ne nuk pajtohemi fuqimisht me vlerësimin e fakteve nga Autoriteti dhe zbatimin e ligjit, dhe besojmë se gjoba është disproporcionale”, tha një zëdhënës.
Për kompaninë, bëhet fjalë për “një veçori të thjeshtë që i ndihmon njerëzit të postojnë foto dhe video në Facebook”. Zëdhënësi shtoi: “Përdoruesit duhet të japin leje në pajisjen e tyre përpara se funksioni të funksionojë, dhe ata mund ta ndryshojnë këtë leje në çdo kohë në cilësimet e tyre”.
Një leje për gjithçka
Ky autorizim qendron në zemër të hetimit. Hetimi filloi në korrik 2025, pas një raporti nga Qendra e Mbrojtjes së Konsumatorit të Bolzanos, dhe u pasua nga një analizë teknike e Garantuesit. Doli në pah një mekanizëm i thjeshtë. Qasja në galeri kërkohej vetëm një herë, me një autorizim të vlefshëm për të gjithë aplikacionin dhe për funksione të ndryshme. Ai paraqitej me një paralajmërim të përgjithshëm, “aktivizoni funksione të tjera”. Përdoruesi nuk mund ta merrte me mend se, së bashku me pjesën tjetër të aplikacionit, po autorizonte edhe sugjerimet nga galeria. Në fund të fundit, këto sugjerime ishin tashmë të aktivizuara.
Pasi jepej i plotë, ky autorizim e lejonte aplikacionin të lexonte të gjithë arkivin e fotove të telefonit, “zakonisht përgjithmonë, pa qenë përdoruesi ose Autoriteti në gjendje të verifikojë se cili informacion po përdoret në të vërtetë”.
Dispozita e shkelur është Neni 122 i Kodit të Privatësisë, i cili zbaton Direktivën Evropiane të Privatësisë Elektronike dhe i konsideron telefonat inteligjentë pjesë të sferës private të një personi. Qasja në to kërkon pëlqim të lirë dhe të informuar, edhe kur të dhënat nuk transmetohen dhe nuk ka dëm. Kundërshtimi i Metës u ngrit pikërisht mbi këtë dispozitë, duke kërkuar që dosja t’i kalohej autoritetit irlandez, përgjegjës për selinë qendrore evropiane të grupit. Në çështjet e Privatësisë Elektronike, vuri në dukje Garantuesi, nuk ekziston mekanizmi i “shop-it me një ndalesë”.
Dispozita nuk trajton përdorimin e mundshëm të imazheve për trajnimin e inteligjencës artificiale, gjë që Meta e mohon. Megjithatë, Autoriteti po mban hapur një front të dytë: do të vlerësojë veçmas veçorinë e re të lançuar në vitin 2026, e cila lejon që përmbajtja e galerisë të përpunohet në cloud.
Gjashtëdhjetë ditë
Meta tani ka gjashtëdhjetë ditë për t’u pajtuar. Ajo duhet të kërkojë pëlqim specifik për këtë veçori dhe të shpjegojë qartë qëllimin e saj, çfarë përfshin qasja në galeri dhe si ta çaktivizohet. Funksioni duhet të mbetet i çaktivizuar si parazgjedhje, edhe për ata që kanë dhënë tashmë autorizim. Nëse afati kalon pa u pajtuar, ai do të mbetet i bllokuar për këdo që nuk ka dhënë pëlqim të vlefshëm. Kompania duhet t’i njoftojë Autoritetit iniciativat e nisura brenda tridhjetë ditësh dhe masat e marra brenda nëntëdhjetë ditësh.
805 milionë euro i përgjigjen afërsisht 0.47 përqind të xhiros globale të grupit. Për të përcaktuar shifrën, Autoriteti mori parasysh numrin e personave të prekur dhe kohëzgjatjen e shkeljes, “ende në vazhdim për ata që nuk e kanë përditësuar aplikacionin dhe për ata që tashmë i kanë dhënë autorizim sistemit”. Po ashtu, një faktor rëndues ishte “mungesa e bashkëpunimit gjatë hetimit”. Ndryshimet e futura pas raportit u konsideruan si faktorë lehtësues, por Autoriteti i vlerësoi ato të vonuara dhe të kufizuara për ata që e përditësuan aplikacionin.
E kaluara
Një çështje më e vjetër rëndon gjithashtu mbi faturën. Në vitin 2019, pas skandalit Cambridge Analytica, Autoriteti Italian i Mbrojtjes së të Dhënave e gjobiti Facebook-un me një milion euro. Një aplikacion testimi psikologjik kishte mbledhur të dhëna nga 214,077 përdorues italianë që nuk e kishin shkarkuar kurrë atë. Kur disa e kritikuan këtë shifër si qesharake, presidenti i atëhershëm i Autoritetit, Antonello Soro, qëndroi i vendosur: “Gjobat prej një milion eurosh sigurisht që nuk do të parandalojnë rreziqet e ardhshme”. Shtatë vjet më vonë, shifra është shumëzuar me 805.
Burimi: shqiptarja.com
