Regjisori britanik Alex Cox, i njohur për filmat kult “Repo Man” dhe “Sid and Nancy”, ka folur hapur për industrinë e filmit, Christopher Nolan, James Bond, Johnny Depp dhe vitet e tij me disa nga figurat më të njohura të muzikës punk. Në një intervistë me pyetje nga lexuesit e gazetës The Guardian, ai rrëfen përvojat me shkrimtarin Hunter S. Thompson, marrëdhënien me John Lydon të Sex Pistols dhe arsyet pse beson se financimi nga publiku është bërë një nga rrugët e fundit për të ruajtur pavarësinë krijuese në kinema.
Alex Cox nuk ka qenë kurrë një regjisor që i është përshtatur lehtësisht rregullave të Hollywoodit. I njohur për qasjen e tij jokonvencionale, humorin e zi dhe qëndrimet politike, ai vazhdon të mbetet kritik ndaj industrisë së madhe kinematografike dhe mënyrës se si prodhohen filmat.
Në bisedën me lexuesit, Cox rikthehet në disa nga momentet më të rëndësishme të karrierës së tij, duke folur për filma që nuk arriti t’i realizonte, bashkëpunime të paharrueshme dhe personazhe që e kanë shoqëruar gjatë jetës.
Përvoja me Hunter S. Thompson
“Hunter S. Thompson kishte nevojë për ndihmë, jo për njerëz që e shtynin drejt çmendurisë”
I pyetur për përvojën e tij me projektin Fear and Loathing in Las Vegas dhe nëse e kishte parë versionin e realizuar nga Terry Gilliam, Cox tregoi se nuk e kishte parë filmin.

Ai dhe bashkëshortja e tij kishin punuar si bashkëskenaristë në projekt, përpara se realizimi i tij të merrte një drejtim tjetër.
“U ndjeva shumë i trishtuar nga e gjithë ajo histori. Unë dhe gruaja ime ishim bashkëskenaristë dhe shkuam për ta takuar Hunter S. Thompson. I shkreti ishte në një gjendje të tmerrshme”, rrëfeu Cox.
Sipas regjisorit, shkrimtari i njohur amerikan konsumonte vazhdimisht kokainë gjatë vizitës së tyre.
Në shtëpinë e Thompsonit ndodhej një televizor i madh, mbi të cilin ishte vendosur një letër kujtuese me mbishkrimin: “Mos shiko shumë televizor”.
Cox tha se ai dhe bashkëshortja ndiheshin pothuajse si punonjës socialë që përpiqeshin të kujdeseshin për shkrimtarin.
Ai kritikoi ashpër edhe sjelljen e disa figurave të Hollywoodit, përfshirë Johnny Depp, të cilët, sipas tij, e nxisnin Thompsonin drejt veprimeve gjithnjë e më ekstreme.
“Njerëz si Johnny Depp e nxisnin: ‘Doktor Thompson, bëj diçka të çmendur. Dil në oborr dhe qëllo me armë një bombol gazi’”, kujtoi Cox.
Sipas tij, shkrimtari trajtohej më shumë si një atraksion i pazakontë sesa si një njeri që kishte nevojë për ndihmë.
“Ata po e trajtonin si një personazh të çuditshëm në një panair. Sa vite pas Fear and Loathing kaluan derisa ai vrau veten? Ai kishte vërtet nevojë për ndërhyrje dhe ndihmë. Në vend të kësaj, inkurajohej nga ata njerëz të Hollywoodit”, deklaroi regjisori.
Realizimi i “Repo Man” dhe kritika ndaj industrisë
Si u realizua “Repo Man” falë një anëtari të The Monkees?
Duke kujtuar realizimin e filmit të tij të njohur Repo Man, Cox shpjegoi se një rol vendimtar në financimin e projektit kishte Michael Nesmith, muzikant i grupit legjendar The Monkees.

Në atë periudhë, ekipi po kërkonte një producent ekzekutiv që mund të siguronte financimin e filmit.
Cox u njoh me Nesmith përmes producentit Harry Gittes.
“Nesmith e pëlqeu skenarin, pjesërisht sepse në fillim kishte një strip vizatimor prej katër faqesh. Ai ishte shumë i apasionuar pas komikëve”, tregoi regjisori.
Megjithatë, Nesmith kishte një shqetësim për muzikën e filmit.
Ai nuk dëshironte që kolona zanore të përbëhej vetëm nga këngë punk rock, por kërkonte më shumë larmi muzikore.
Cox tregoi se, këngë pas kënge, ekipi vazhdoi të përfshinte muzikë punk, derisa në fund kolona zanore mori pikërisht atë karakter.
“Nesmith e pranoi. Ishte një njeri shumë i mirë”, tha ai.
“Sa më shumë vozit, aq më pak inteligjent bëhesh?”
Një nga thëniet më të njohura të filmit Repo Man është: “Sa më shumë vozit, aq më pak inteligjent bëhesh”.

I pyetur nëse vazhdon të besojë në këtë ide, Cox shpjegoi se fjalia kishte ardhur fillimisht nga bashkëshortja e tij, kur të dy ishin studentë në Universitetin e Kalifornisë në Los Anxhelos.
“Në atë kohë e besoja. Sot mendoj se, nëse nuk mbështetesh te teknologjitë që e ndihmojnë shoferin, drejtimi i makinës është një aktivitet interesant”, u shpreh ai.
Sipas Cox, vozitja i jep njeriut mundësinë të përqendrohet në horizont, në vend që ta kalojë gjithë kohën duke shikuar një ekran.
Regjisori zbuloi gjithashtu se po përpiqet të sigurojë financim për Repo Man 2, një vazhdim që do të zhvillohet në një botë të dominuar nga automjetet autonome.
Në filmin origjinal, personazhet depërtonin në oborret e njerëzve, ndiznin makinat pa çelës dhe largoheshin me to.
Në versionin e ri, sipas Cox, personi që merret me rikthimin e automjeteve të sekuestruara do të ulet përpara një kompjuteri, do të marrë kontrollin e makinës dhe do ta drejtojë në distancë drejt vendit të grumbullimit.
“Është një botë tjetër, por me të njëjtën lloj ligësie”, tha ai.
“Hollywoodi dhe platformat e mëdha nuk interesohen më për filmat origjinalë”
Cox foli edhe për vështirësitë e financimit të kinemasë së pavarur.
Sipas tij, financimi kolektiv përmes platformave si Kickstarter është bërë një nga mënyrat më të rëndësishme për regjisorët që duan të ruajnë pavarësinë artistike.

“Studiot dhe platformat e mëdha të transmetimit interesohen kryesisht për ekskluzivitete dhe prona intelektuale me vlerë të madhe komerciale”, deklaroi ai.
Regjisori beson se kompanitë e mëdha janë të gatshme të shpenzojnë shuma të konsiderueshme, por shpesh u kushtojnë pak rëndësi vetë historive.
“Ata duan të shpenzojnë shumë para, por nuk u intereson vërtet se çfarë filmi po realizohet. Shpesh as nuk e lexojnë skenarin”, tha Cox.
Ai solli si shembull përvojën e tij me Repo Man, duke pretenduar se studioja Universal nuk e kishte lexuar skenarin përpara miratimit të projektit.
Sipas tij, filmi mori dritën jeshile falë disa kontakteve që Michael Nesmith kishte krijuar rastësisht në një bar.
Në kontrast me këtë, Cox beson se njerëzit që kontribuojnë financiarisht në Kickstarter e bëjnë këtë sepse dëshirojnë vërtet ta shohin filmin të realizuar.
Kritika ndaj Christopher Nolan: “Nuk mund të shikoj filma treorësh, përveçse kur janë kryevepra”
Kur u pyet nëse një buxhet i pakufizuar do ta ndihmonte apo do ta pengonte në realizimin e filmave, Cox u përgjigj se kjo ishte një pyetje hipotetike, pasi nuk priste kurrë të kishte në dispozicion fonde të pakufizuara.
Megjithatë, ai shfrytëzoi rastin për të kritikuar disa prej emrave më të mëdhenj të Hollywoodit.
“Shikoni njerëzit që kanë fonde pothuajse të pakufizuara. Shikoni Christopher Nolan dhe sa të mërzitshëm janë filmat e tij”, deklaroi Cox.

Ai shtoi se nuk ka durim për filma që zgjasin tri orë, përveç rasteve kur bëhet fjalë për vepra të jashtëzakonshme artistike.
“Nuk i shikoj filmat e atyre ekskluziviteteve të mëdha. Jeta është shumë e shkurtër për ta humbur me gjëra pa vlerë”, u shpreh regjisori.
Cox kritikoi gjithashtu ndikimin e lidhjeve familjare në industrinë kinematografike, duke vënë në pikëpyetje rëndësinë që u jepet interpretimeve dhe vizioneve të njerëzve të privilegjuar në Hollywood.
“Çfarë më intereson mua mendimi i ndonjë fëmije të privilegjuar të Hollywoodit për Batmanin?”, tha ai.
“James Bond dhe John le Carré janë propagandë kundër rusëve”
Regjisori shprehu gjithashtu pakënaqësinë e tij ndaj disa prej historive më të njohura të spiunazhit në kulturën britanike.
Sipas Cox, filmat e James Bond dhe veprat e shkrimtarit John le Carré funksionojnë si propagandë kundër rusëve.
“Bond dhe Le Carré janë thjesht propagandë kundër rusëve”, deklaroi ai, duke shprehur një qëndrim personal kritik ndaj mënyrës se si kinemaja dhe letërsia e spiunazhit i kanë përfaqësuar konfliktet ndërkombëtare.
Nga ana tjetër, ai veçoi filmin e animuar letonez Flow si një nga veprat e rralla që i kishin lënë përshtypje së fundmi.
Filmi tregon historinë e një maceje dhe kafshëve të tjera në një botë ku njerëzit janë zhdukur.
“Është i vetmi film vërtet i mirë që kam parë kohët e fundit. E pashë tri herë radhazi”, tha Cox.
“Sid and Nancy” dhe kujtimet me John Lydon
John Lydon e quajti “Sid and Nancy” një film të tmerrshëm
Një pjesë e rëndësishme e intervistës iu kushtua filmit Sid and Nancy, dramës biografike të vitit 1986 për marrëdhënien tragjike ndërmjet Sid Vicious, basistit të Sex Pistols, dhe Nancy Spungen.
Cox tregoi se kishte diskutuar skenarin me John Lydon, i njohur edhe si Johnny Rotten, këngëtarin e Sex Pistols.
Sipas regjisorit, Lydon kishte sugjeruar që filmi të largohej më shumë nga ngjarjet reale dhe të merrte një formë më të lirë artistike.
“Duhet ta kthesh më shumë në trillim. Ke një aktor të shkëlqyer, Drew Schofield, që më interpreton mua. Por Drew është nga Liverpooli, prandaj le ta luajë personazhin si një liverpulas”, kishte sugjeruar Lydon.
Ai besonte se distancimi nga historia reale e Sex Pistols mund ta bënte filmin më interesant.
Lydon madje e kishte ftuar Schofield në Nju Jork, në mënyrë që aktori ta studionte nga afër sjelljen dhe karakterin e tij.
Por kur filmi u publikua, reagimi i tij ishte krejt tjetër.
“Ai tha se filmi ishte një grumbull i tmerrshëm mbeturinash, si një makth”, kujtoi Cox.
Megjithatë, regjisori e konsideron këtë kritikë të dobishme, pasi krijoi polemika rreth filmit.
“Kjo na ndihmoi, sepse krijoi debat. Ai e dinte këtë, sepse Sex Pistols kishin lindur nga polemikat”, shpjegoi Cox.
“Nëse do ta realizoja sot, Sid Vicious do të vdiste në një pellg gjaku dhe të vjellash”
Duke reflektuar mbi filmin pas disa dekadash, Cox pranoi se sot do ta trajtonte ndryshe përfundimin e historisë.
Ai tregoi se e kishte rishikuar së fundmi Sid and Nancy dhe vazhdonte ta konsideronte një film emocionalisht të vështirë.
Sipas regjisorit, përfundimi i filmit paraqet një lloj kompromisi artistik.
“Fundi është në të vërtetë një tradhti, sepse ne e çojmë publikun në një vend shumë të errët dhe pastaj e çlirojmë prej tij”, deklaroi Cox.
Ai beson se sot do të zgjidhte një përfundim shumë më brutal dhe më realist.
“Nëse do ta realizoja tani, do ta tregoja Sid Vicious duke vdekur në një pellg gjaku dhe të vjellash”, tha ai.
Kjo deklaratë pasqyron qasjen e drejtpërdrejtë të Cox ndaj historive tragjike dhe kundërshtimin e tij ndaj përfundimeve që, sipas tij, mund ta zbusin realitetin e dhimbshëm.
Kujtimet me Kathy Burke dhe Shane MacGowan
Cox foli me shumë admirim për aktoren britanike Kathy Burke, me të cilën kishte bashkëpunuar gjatë karrierës së tij.
“Kathy Burke është fantastike. Gjithçka që thotë në librin e saj A Mind of My Own është e vërtetë”, u shpreh ai.
Regjisori kujtoi edhe marrëdhënien e saj me këngëtarin e ndjerë Shane MacGowan, liderin e grupit The Pogues.
Burke kishte treguar se MacGowan e quante shpesh budallaqe.
Cox tha se kjo ndodhte sepse këngëtari ndihej i frikësuar nga inteligjenca e saj.
“Ai më quante edhe mua njeri pa tru, sepse ndihej i pasigurt përballë njerëzve që ishin më inteligjentë se ai”, kujtoi Cox.
Regjisori tregoi se fillimisht ishte kontaktuar për të realizuar videoklipin e këngës A Pair of Brown Eyes, një nga këngët e hershme të The Pogues.
Më pas u miqësua me anëtarët e grupit, të cilët kontribuuan me muzikë për filmin Sid and Nancy dhe morën pjesë si aktorë në Straight to Hell.
Cox e përshkroi këtë bashkëpunim si një përvojë të jashtëzakonshme.
Megjithatë, ai rrëfeu edhe një incident të pazakontë me MacGowan.
Një natë, teksa po dilnin nga një pub, këngëtari i kishte kërkuar t’i jepte hua dhjetë paundë, duke i premtuar se do t’i blinte një pije.
Cox kishte refuzuar me humor.
MacGowan më pas ishte kthyer dhe kishte dalë në rrugë, ku u godit nga një taksi.
Sipas regjisorit, këngëtari përfundoi në spital për disa muaj.
Pavarësisht kujtimeve të vështira, Cox e përshkroi bashkëpunimin me Burke si një nga përvojat më të çmuara të karrierës së tij.
“Ajo është një person me inteligjencë dhe ndjeshmëri të jashtëzakonshme. Ka qenë një nder i madh të punoj me të. Pajtohem plotësisht se është një thesar kombëtar dhe e dua shumë”, përfundoi ai.
Një regjisor që vazhdon ta sfidojë industrinë e filmit
Në një kohë kur industria ndërkombëtare e filmit mbështetet gjithnjë e më shumë te ekskluzivitetet e mëdha, vazhdimet dhe projektet me potencial të lartë komercial, Alex Cox mbetet përfaqësues i një brezi regjisorësh që e shohin kinemanë si hapësirë për eksperimentim, kritikë politike dhe shprehje personale.
Nga filmat punk të viteve 1980 deri te përpjekjet për të realizuar Repo Man 2 përmes financimit kolektiv, ai vazhdon të mbrojë idenë se krijimtaria artistike nuk duhet të përcaktohet vetëm nga interesat e studiove.
Për Cox, problemi i Hollywoodit nuk është mungesa e parave, por mungesa e guximit për t’i përdorur ato në histori origjinale. Dhe në një industri ku buxhetet bëhen gjithnjë e më të mëdha, ai vazhdon të besojë se një film i mirë ka nevojë para së gjithash për një ide të fortë dhe për liri krijuese. /GazetaExpress/
Burimi: www.gazetaexpress.com










