Rusia nis program kërkimor për jetëgjatësinë
Rusia ka ndërmarrë një program kërkimor që synon të zgjasë ndjeshëm jetën e njeriut dhe, në një fazë të mëvonshme, të kapërcejë kufijtë biologjikë të plakjes. Moska ka planifikuar të investojë më shumë se 2 trilionë rubla në studime për rigjenerimin qelizor, trajtime kundër plakjes dhe krijimin e organeve njerëzore në laborator.
Plani i Vorontsovës dhe qëllimet e tij
Një rol qendror në këtë nismë ka Maria Vorontsova, vajza e madhe e presidentit rus Vladimir Putin dhe mjeke endokrinologe. Plani që ajo ka paraqitur ndahet në dy faza: së pari, rritja e jetëgjatësisë në 85 deri në 90 vjet; më pas, ndërhyrja për të tejkaluar kufizimet natyrore të trupit njerëzor.
Në një forum të mbajtur së fundmi në Shkollën e Menaxhimit Skolkovo, në Moskë, Vorontsova foli për një përparim të mundshëm shkencor që, sipas fjalëve të saj, do të mundësonte “mashtrimin e Zotit ose natyrës”.
Vorontsova drejton Institutin e Kërkimeve dhe Edukimit Mjekësor në Universitetin Shtetëror të Moskës dhe merr pjesë në projekte shkencore të financuara nga shteti rus. Ajo është ndër figurat kryesore të programeve të vendit për gjenetikën dhe jetëgjatësinë.
Putin nuk e ka përmendur publikisht me emër si vajzën e tij. Megjithatë, në vitin 2022, pas pushtimit të Ukrainës, Departamenti amerikan i Thesarit vendosi sanksione ndaj Vorontsovës, duke e përshkruar si drejtuese të programeve të kërkimit gjenetik të financuara nga Kremlini.
Në vitin 2025, Fondacioni Rus i Shkencës i dha asaj një grant prej 30 milionë rublash për ngritjen e një laboratori që do të studiojë rigjenerimin e qelizave dhe proceset e plakjes.
Dy fazat e strategjisë
Faza e parë e strategjisë së saj mbështetet te shfrytëzimi i aftësive natyrore të organizmit për të arritur jetëgjatësinë prej 85 deri në 90 vjet. Vorontsova thekson në këtë drejtim ushqyerjen e shëndetshme, vizitat e rregullta mjekësore dhe formimin e zakoneve të mira që në fëmijëri.
Në fazën e dytë, synimi është të ndryshohen proceset biologjike që përcaktojnë plakjen. Sipas Vorontsovës, përparimi mund të vijë brenda një ose dy dekadave të ardhshme, megjithëse shkenca përballet ende me kufizime të mëdha. Një vështirësi është se plakja nuk klasifikohet zyrtarisht si sëmundje, gjë që pengon zhvillimin dhe miratimin e barnave për ta trajtuar.
Programi kombëtar dhe financimi
Programi për jetëgjatësinë bën pjesë në një strategji më të gjerë të promovuar nga Vladimir Putin. Në shkurt të vitit 2024, ai njoftoi programin kombëtar “Teknologjitë e Reja për Ruajtjen e Shëndetit”, zbatimi i të cilit filloi në vitin 2025. Krahas tij nisi edhe nisma “Jetë e Gjatë dhe Aktive”. Për të dyja programet janë parashikuar mbi 2 trilionë rubla.
Një pjesë e këtyre parave do të shkojë për kërkimet gjenetike dhe për zhvillimin e një trajtimi eksperimental të quajtur “vaksinë kundër plakjes”. Zëvendësministri rus i Shkencës dhe Arsimit të Lartë, Denis Sekirinsky, ka shpjeguar se kjo metodë synon të bllokojë një gjen të lidhur me ndryshimet që pësojnë qelizat gjatë plakjes. Autoritetet ruse kanë vendosur si objektiv që programet të shpëtojnë 175 mijë jetë deri në vitin 2030.
Bioprintimi dhe organet e krijuara në laborator
Paralelisht, shkencëtarët rusë po provojnë mënyra të avancuara për të krijuar inde dhe organe njerëzore. Një hetim i botuar në maj nga The Wall Street Journal raportoi për punën me bioprintimin 3D të indeve të gjalla dhe për studimet mbi rritjen e organeve njerëzore brenda derrave miniaturë.
Studiuesit thonë se kanë printuar kërc njerëzor dhe një gjëndër tiroide miu. Objektivi përfundimtar është që teknologjia të bëjë të mundur zëvendësimin e organeve njerëzore deri në vitin 2030. Kremlini i konfirmoi gazetës amerikane se disa institucione kërkimore janë pjesë e programeve shkencore që mbështeten nga shteti.
Po në vitin 2025, zëvendëskryeministrja ruse Tatyana Golikova deklaroi se Rusia synon të fillojë prodhimin e një ilaçi kundër plakjes gjatë periudhës 2028-2030.
Kontrasti me humbjet në luftë
Përpjekja për të zgjatur jetën zhvillohet ndërkohë që Rusia përballet me humbje të mëdha njerëzore në luftën në Ukrainë. Sipas forcave të armatosura ukrainase, vetëm në tetor të këtij viti më shumë se 54 mijë ushtarë rusë u vranë ose u plagosën.
Kontrasti mes luftës dhe objektivit për të shpëtuar 175 mijë jetë deri në vitin 2030 ishte vënë në dukje edhe nga media e pavarur ruse Meduza. Në vitin 2024, ajo e krahasoi këtë synim me vlerësimet e atëhershme, sipas të cilave mbi 120 mijë ushtarë rusë kishin humbur jetën në luftë.
Që prej asaj kohe, shifrat janë rritur ndjeshëm. Ministria britanike e Mbrojtjes vlerësoi se në fillim të shtatorit numri i ushtarëve rusë të vrarë dhe të plagosur kishte kaluar gjysmë milioni. Ndërsa të dhënat e agjencisë shtetërore ruse të statistikave, Rosstat, tregojnë më shumë se 450 mijë vdekje të lidhura me luftën, sipas vlerësimit më të gjerë të cituar nga botimi.
Synimet për jetëgjatësinë mesatare
Pavarësisht kësaj, Putin ka përcaktuar synime për jetëgjatësinë mesatare në Rusi: nga 74.2 vjet që raportohet aktualisht, ajo duhet të arrijë në 78 vjet deri në vitin 2030 dhe në 81 vjet deri në vitin 2036. Dallimi mes gjinive mbetet i theksuar. Burrat rusë jetojnë mesatarisht rreth 68 vjet, dukshëm më pak se burrat në Shtetet e Bashkuara dhe në shumicën e vendeve të Evropës Perëndimore.
Interesi i Putinit për rigjenerimin
Interesi i Putinit për teknologjitë e rigjenerimit të organizmit dhe trajtimet kundër plakjes ka nisur prej vitesh, sipas The Wall Street Journal. Një bisedë e tij me presidentin kinez Xi Jinping u kap nga një mikrofon i hapur gjatë një parade ushtarake në Pekin, në shtator të vitit 2025.
Dy udhëheqësit folën për zgjatjen e jetës njerëzore. Xi tha se dikur njerëzit rrallë mbërrinin në moshën 70-vjeçare, kurse sot dikush në atë moshë shihet ende si i ri. Putin përmendi zhvillimin e bioteknologjisë, zëvendësimin e përsëritur të organeve dhe mundësinë e pavdekësisë. Xi shtoi se gjatë këtij shekulli njerëzit mund të jetojnë deri në 150 vjet.
Roli i Mikhail Kovalchuk
Një tjetër emër i rëndësishëm në programin rus është fizikani Mikhail Kovalchuk, drejtues i Institutit Kurchatov, një prej qendrave kryesore kërkimore të vendit. Ai është vëllai i bankierit Yuri Kovalchuk, i konsideruar ndër aleatët më të afërt të Putinit.
Mikhail Kovalchuk mbikëqyr gjithashtu një program federal për zhvillimin e kërkimeve gjenetike, në të cilin merr pjesë edhe Maria Vorontsova. Ai beson se shkenca do të jetë në gjendje të riparojë dhe të zëvendësojë pjesë të trupit njerëzor. Sipas tij, ndonëse është e vështirë të flitet për pavdekësi, aftësia për të riparuar organizmin do të përmirësohet shumë. Një burim pranë Kremlinit, i cituar nga Meduza në vitin 2024, e lidhi nismën për zgjatjen e jetës ngushtë me interesin personal të Kovalchuk për jetën e përjetshme.
Dyshimet e shkencëtarëve
Financimi i madh nuk i ka larguar dyshimet e disa mjekëve dhe studiuesve rusë. Ata vënë në pikëpyetje bazën shkencore të synimeve të shpallura, duke theksuar se kërkimet e promovuara nga bashkëpunëtorët e Putinit nuk kanë sjellë deri tani një numër të konsiderueshëm punimesh të shqyrtuara nga ekspertë në revistat kryesore shkencore ndërkombëtare.
Alexander Ostrovsky, studiues rus që u largua nga vendi pas pushtimit të Ukrainës, i tha The Wall Street Journal se pa publikime shkencore nuk mund të flitet për rezultate të mirëfillta. Ai ngriti dyshimin se disa studiues mund t’i bëjnë Putinit premtimet që ai dëshiron të dëgjojë për të siguruar fonde për projektet e tyre.
Mbetet ende e paqartë nëse investimet miliardëshe të Rusisë për zgjatjen e jetës dhe luftimin e plakjes do të japin arritje konkrete shkencore apo do të mbeten premtime për një të ardhme të pasigurt.
Burimi: www.albeu.com
