Më shumë se 9 milionë jetë njerëzish mund të shpëtohen ose të zgjaten çdo vit nëse vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme do të përmbushnin udhëzimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) për cilësinë e ajrit. Ky është përfundimi i një studimi të studiuesve të Universitetit të Kembrixhit, të cilët kanë analizuar ndikimin e ndotjes atmosferike në shëndetin publik në 136 vende të botës.
Ndotja e ajrit të jashtëm konsiderohet një nga kërcënimet më të mëdha mjedisore për shëndetin e njeriut. Ekspozimi ndaj ndotësve lidhet me rritjen e rrezikut për sëmundje kardiovaskulare dhe të mushkërive, përfshirë sëmundjet koronare të zemrës, goditjet në tru, astmën, sëmundjen pulmonare obstruktive kronike (SPOK), si dhe demencën.
Përveç pasojave të rënda shëndetësore për individët dhe familjet e tyre, këto sëmundje shkaktojnë edhe kosto të konsiderueshme ekonomike, për shkak të shpenzimeve për trajtim mjekësor dhe uljes së produktivitetit në punë.
Në studimin e publikuar në revistën shkencore Environment International, studiuesit analizuan ndikimin e dy ndotësve kryesorë: grimcave të imëta PM2.5 dhe dioksidit të azotit (NO₂).
Përmes kombinimit të të dhënave mbi ndotjen, popullsinë dhe gjendjen shëndetësore, si dhe modeleve kompjuterike, ata vlerësuan se sa jetë mund të shpëtoheshin nëse përqendrimet e këtyre ndotësve do të uleshin në nivelet e rekomanduara nga OBSH-ja.
Sipas rezultateve, respektimi i udhëzimeve për grimcat PM2.5 mund të parandalojë ose të vonojë rreth 9.4 milionë vdekje çdo vit në 136 vendet e analizuara. Ndërsa përmbushja e rekomandimeve për dioksidin e azotit mund të parandalojë ose të vonojë rreth 1.1 milionë vdekje.
Studiuesit sqarojnë se këto shifra nuk mund të mblidhen, pasi një pjesë e vdekjeve të parandaluara nga reduktimi i një ndotësi mund të mbivendosen me ato që do të shmangeshin përmes uljes së ndotësit tjetër.
Edhe arritja e objektivave të ndërmjetëm të OBSH-së, të cilët janë më pak të rreptë se udhëzimet përfundimtare, do të sillte përfitime të konsiderueshme. Sipas vlerësimeve, kjo mund të shoqërohej me 6.6 milionë vdekje më pak të lidhura me PM2.5 dhe 435 mijë vdekje më pak nga ekspozimi ndaj NO₂.
Më pak sëmundje dhe miliarda dollarë kursime
Përfitimet e përmirësimit të cilësisë së ajrit nuk kufizohen vetëm te ulja e numrit të viktimave. Studimi vlerëson se përmbushja e rekomandimeve për PM2.5 mund të sillte çdo vit 2.8 milionë raste të reja më pak të sëmundjes pulmonare obstruktive kronike, 1.1 milionë raste më pak të demencës, 7.3 milionë raste më pak të sëmundjeve koronare të zemrës dhe 2.3 milionë raste më pak të goditjes në tru.
Ndikimi do të ishte i ndjeshëm edhe në ekonomi. Ulja e numrit të personave që vuajnë nga sëmundje të lidhura me ndotjen do të reduktonte shpenzimet për kujdesin shëndetësor dhe humbjet ekonomike që vijnë nga mungesat në punë dhe rënia e produktivitetit.
Vetëm për sëmundjet koronare të zemrës, arritja e niveleve të rekomanduara të PM2.5 mund të sillte kursime vjetore prej 11.8 miliardë dollarësh në kostot e drejtpërdrejta mjekësore. Për goditjet në tru, kursimet vlerësohen në 5.9 miliardë dollarë, ndërsa për demencën në 8.6 miliardë dollarë.
Studimi nënvizon se përmirësimi i cilësisë së ajrit nuk është vetëm një çështje mjedisore, por edhe një domosdoshmëri për shëndetin publik dhe ekonominë, veçanërisht në vendet me të ardhura të ulëta dhe të mesme.
Burimi: www.balkanweb.com
