Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit dhe Grupi i Bankës Botërore (IFC) nënshkruan marrëveshjen e bashkëpunimit për zhvillimin e eko-parqeve industriale në Kosovë. Në ceremoninë e organizuar me këtë rast ishte i pranishëm edhe kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti.
Sipas Kurtit, projekti përputhet plotësisht me drejtimin strategjik të Qeverisë, pasi ekonomia qarkore dhe konkurruese përbën shtyllën e parë të programit qeverisës. Ai e lidhi këtë nismë me rrugën që do të ndjekin industria dhe ekonomia e Kosovës gjatë viteve të ardhshme.
Rritja ekonomike e viteve të fundit
Duke folur për ecurinë ekonomike të viteve të fundit, kryeministri tha se Bruto Produkti Vendor ka pasur një shtim mesatar prej afërsisht 1 miliard euro në vit, ndërsa më parë për një rritje të kësaj madhësie duheshin 3 vjet. Ai shtoi se, gjatë këtyre 5 viteve të fundit, janë hapur mbi 85 mijë vende të reja pune, eksportet e shërbimeve pothuajse janë trefishuar dhe investimet e huaja direkte kanë tejkaluar për herë të parë 1 miliard euro.
Megjithatë, Kurti e cilësoi deficitin tregtar si një prej problemeve kryesore të ekonomisë, pavarësisht shtimit të aktivitetit ekonomik dhe eksporteve. Në këtë kontekst, ai foli për angazhimin që importet të zëvendësohen me prodhim vendor dhe për kontributin që pritet të japin parqet industriale.
Kryeministri njoftoi gjithashtu se këto parqe do të zhvillohen në çdo rajon të Kosovës, duke përfshirë dy në pjesën veriore. Sipas tij, pas vendosjes së rendit dhe ligjit në veri të Ibrit, vëmendja po kalon gradualisht te ekonomia, punësimi dhe përmirësimi i jetesës së qytetarëve të atjeshëm.
Të pranishmit dhe fjalimi
Në fjalimin e tij të plotë, Kurti iu drejtua ministres së Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Mimoza Kusari Lila, ministres së Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, Fitore Pacolli Dalipi, si dhe kryetarit të Komunës Jugore të Mitrovicës, Faton Peci.
Ai përshëndeti edhe Carole Megevand, Menaxhere e Bankës Botërore për Kosovë, Hubert Perr, shef i Bashkëpunimit në Zyrën e Bashkimit Evropian në Kosovë, si dhe zëvendësministrat dhe kolegët nga Qeveria, z. Bunjaku, z. Mehmeti dhe z. Maksuti. Përshëndetja e tij iu drejtua gjithashtu deputetëve, kryetarëve të asociacioneve e shoqatave të biznesit, përfaqësuesve të ndërmarrësve, drejtuesve dhe përfaqësuesve të institucioneve, si dhe të gjitha zonjave e zotërinjve të pranishëm.
Në vijim, kryeministri shpjegoi se vendosja e ekonomisë qarkore dhe konkurruese në shtyllën e parë të programit qeverisës e bën nisjen e projektit të parqeve eko-industriale pjesë të natyrshme të orientimit strategjik të Qeverisë. Sipas tij, ky projekt ka lidhje të drejtpërdrejtë me zhvillimin e ardhshëm industrial dhe ekonomik të Republikës së Kosovës.
Deficiti tregtar dhe objektivat e Qeverisë
Kurti u ndal te rritja e konsiderueshme ekonomike e shënuar në vitet e fundit. Ai tha se Bruto Produkti Vendor është shtuar mesatarisht me rreth 1 miliard euro çdo vit, në krahasim me 3 vjet që nevojiteshin më herët për të arritur të njëjtën rritje. Për periudhën e këtyre 5 viteve të fundit, ai renditi krijimin e mbi 85 mijë vendeve të reja të punës, pothuajse trefishimin e eksporteve të shërbimeve dhe kalimin, për herë të parë, të pragut prej 1 miliard eurosh nga investimet e huaja direkte.
Pavarësisht këtyre treguesve, kryeministri pranoi se deficiti tregtar vazhdon të jetë ndër sfidat më të rëndësishme ekonomike. Ai solli të dhënat e vitit 2025, kur importet e mallrave të Kosovës arritën në 7 miliardë euro, kurse eksportet në rreth 1 miliard euro. Edhe gjatë vitit 2026, sipas tij, diferenca tregtare mbetet e lartë, megjithëse eksportet janë rritur.
Synimi i Qeverisë, tha Kurti, është që një pjesë sa më e madhe e mallrave të blera aktualisht jashtë vendit të prodhohet në Kosovë. Për këtë arsye, parqet industriale konsiderohen një mjet për të mbështetur këtë objektiv: bizneseve vendore u sigurojnë hapësira dhe infrastrukturë për shtimin e kapaciteteve prodhuese, ndërsa investitorëve të huaj u ofrojnë kushte më të favorshme për të transferuar në Kosovë një pjesë të prodhimit të tyre.
Ai theksoi se rëndësia e këtyre investimeve nuk kufizohet vetëm te kapitali. Ato duhet të shoqërohen edhe me punësim të ri, teknologji, njohuri dhe mundësi bashkëpunimi me furnizuesit brenda vendit.
Mërgata dhe avantazhet e Kosovës
Një rol të veçantë në afrimin e investimeve, sipas kryeministrit, mund ta luajë mërgata. Ai përmendi ndërmarrësit me prejardhje nga Kosova që kanë ngritur biznese të suksesshme në Gjermani, Zvicër, Francë, Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe vende të tjera. Këta ndërmarrës, tha ai, mund të lidhin ekonominë kosovare me tregjet ndërkombëtare, duke sjellë jo vetëm përvojën dhe kapitalin e tyre, por edhe partnerë biznesi e rrjete bashkëpunimi.
Kurti renditi si përparësi të Kosovës për këto investime vendndodhjen gjeografike, afërsinë me tregun e Bashkimit Evropian, punonjësit e kualifikuar, të rinjtë e talentuar që flasin disa gjuhë dhe politikat fiskale konkurruese. Sipas tij, këta faktorë ofrojnë kushte të favorshme për prodhim, shtimi i të cilit do të mundësonte zëvendësimin e një pjese të importeve dhe rritjen e eksporteve të produkteve me shenjën “Made in Kosova”.
Plani Një Miliard Euro
Në të njëjtën frymë, ai foli për Planin Një Miliard Euro për prodhim dhe industri, të përgatitur përmes dialogut të vazhdueshëm me sektorin privat dhe prodhuesit vendorë. I mbështetur te nevojat e bizneseve, plani ka për qëllim ta bëjë më të lehtë financimin e investimeve për kapacitete të reja prodhuese dhe zgjerimin e aktivitetit ekonomik.
I ndërthurur me zhvillimin e parqeve eko-industriale, ky plan pritet, sipas Kurtit, të përmirësojë kushtet për investime, të shtojë prodhimin në vend dhe të mundësojë hapjen e vendeve të reja e gjithnjë më të mira të punës.
Mjedisi dhe shtrirja territoriale
Kryeministri theksoi se, krahas zgjerimit të prodhimit dhe krijimit të kushteve për investitorët, rëndësi ka edhe mënyra e prodhimit. Ai i përshkroi parqet eko-industriale si mundësi për modernizim dhe efikasitet më të lartë të industrisë, përdorim më të mirë të burimeve dhe zvogëlim të ndikimit negativ në mjedis. Sipas tij, ato mbështesin përpjekjet për më shumë energji të ripërtëritshme dhe përgatitjen e bizneseve për kërkesat në rritje të tregut evropian.
Për shtrirjen territoriale të projektit, Kurti tha se asnjë rajon i Kosovës nuk do të mbetet jashtë zhvillimit të parqeve industriale dhe se në veri parashikohen dy të tilla. Ai shtoi se, pas vendosjes së rendit dhe ligjit në veri të Ibrit, fokusi po zhvendoset hap pas hapi te zhvillimi ekonomik, vendet e punës dhe përmirësimi i jetesës së banorëve.
Bashkëpunimi dhe përfundimi
Në pjesën përmbyllëse të fjalës, kryeministri vlerësoi bashkëpunimin me Grupin e Bankës Botërore dhe Bashkimin Evropian për zbatimin e projektit dhe shprehu mirënjohje për mbështetjen e tyre. Ai nënvizoi gjithashtu nevojën për bashkërendim me komunat, asociacionet e bizneseve dhe të gjithë aktorët e tjerë përkatës, në mënyrë që parqet t’u shërbejnë nevojave të bizneseve dhe të ofrojnë kushte sa më të favorshme për investime e zhvillim ekonomik.
Kurti shprehu pritjen që, gjatë katër viteve në vijim, vizitat e përbashkëta në qytetet e Kosovës t’i gjejnë këto parqe plotësisht funksionale. Ai përshkroi biznese vendore dhe të huaja që prodhojnë e zhvillojnë aktivitetin duke ndërthurur konkurrencën me bashkëpunimin, me procese dhe teknologji bashkëkohore të mbështetura nga energjia e erës, ujit dhe diellit, në dobi të sektorit privat dhe mirëqenies së qytetarëve.
Sipas kryeministrit, rezultatet e synuara duhet të pasqyrohen edhe në paga gjithnjë më të larta, kushte vazhdimisht më të mira pune dhe në fshatra e qytete përreth që i përjetojnë parqet si burim prosperiteti. Ai e cilësoi këtë si dëshminë më të qartë të suksesit të projektit të përbashkët, përpara se ta mbyllte fjalën me falënderime dhe urime për të gjithë.
Burimi: www.albeu.com
