Java e 50-të e Filmit në Duisburg ka mbledhur një përzgjedhje të gjerë filmash dokumentarë nga hapësira gjermanofolëse, duke sjellë në vëmendje histori personale, kujtesën, luftën, burgosjen dhe marrëdhënien mes dokumentarit dhe filmit artistik.
Festivali, i cili këtë vit shënoi pesë dekada nga themelimi, u shoqërua edhe me aktivitete të veçanta. Një prej tyre ishte botimi i librit Working for Cinema, me afro 500 faqe, që përmbledh kujtime dhe reflektime mbi 50 vjet festivali, duke dokumentuar temat, zhvillimet dhe njerëzit që kanë kontribuar në historinë e tij.
Një nga veçoritë e festivalit mbetet mënyra se si publiku e përjeton kinemanë: pas çdo shfaqjeje, shikuesit mblidhen për të diskutuar filmin, ndërsa në fund përgatitet një procesverbal që pasqyron idetë dhe vërejtjet kryesore të diskutimit. Ky shkëmbim mendimesh është pjesë e traditës që e ka karakterizuar festivalin përgjatë pesë dekadave.
Filmat e vlerësuar të edicionit
Në mesin e filmave të prezantuar këtë vit ishte Estahbes i regjisorit Almourad Aldeeb, i realizuar në Universitetin e Arteve të Medias në Këln. Filmi rikthehet te përvojat e regjisorit dhe miqve të tij, të cilët u arrestuan në Damask në fund të vitit 2013 dhe u dërguan në burgjet e regjimit sirian. Pas rënies së regjimit të Bashar al-Assadit, Aldeeb rikthehet në vendet ku ishte mbajtur i burgosur dhe viziton familjet e miqve që humbën jetën në burgjet e torturës. Përmes pamjeve të heshtura dhe rindërtimit të përvojave personale, filmi shndërrohet në një homazh për ta. Për këtë vepër, regjisori u vlerësua me Çmimin për Talentin e Ri të Landit të Renanisë Veriore-Vestfalisë.
Një tjetër vepër e vlerësuar ishte The 49th Year e artistes austriake Heidrun Holzfeind, e cila portretizon aktivistin Toshihiko Kamata, i burgosur në Japoni që nga viti 1980. Duke u mbështetur në letrat e tij nga burgu, Holzfeind ndjek gjurmët e historisë së tij dhe të sulmeve me bomba të kryera nga grupi Schwarzhelm në vitet 1970. Filmi u shpërblye me Çmimin e Dokumentarit 3sat.
Ndërkohë, regjisori Philipp Hartmann prezantoi dokumentarin gjysmëorësh Auf der Rückseite der Landschaft, një portret intim i ish-profesorit të tij të filmit. Përmes vëzhgimit të përditshmërisë së tij, filmi ndalet te pritja e gjatë në një parking, ku profesori pret partneren e tij, e cila punon si mësuese arti në një shkollë lokale. Vepra u nderua me Çmimin e Qytetit të Duisburgut.
Forma të reja dhe çmime të tjera
Në program u përfshi edhe Sunstrokes i Julian Rabus, ku të rinjtë interpretojnë personazhe adoleshentë, duke eksploruar kufirin mes dokumentarit dhe trillimit. Ndërsa filmi Übergang, nga Peter Badel dhe Chris Wright, u vlerësua me Çmimin e Dokumentarit ARTE, pasi kishte marrë më herët çmimin Golden Dove në Festivalin e Filmit Dokumentar në Leipzig dhe Çmimin e Publikut në Viennale.
Përgjatë edicionit të 50-të, Java e Filmit në Duisburg u karakterizua nga pjesëmarrje e madhe, diskutime të gjalla dhe një program që dëshmoi larminë e formave të dokumentarit bashkëkohor. Festivali mbetet një hapësirë ku filmi nuk përfundon me shfaqjen, por vazhdon përmes diskutimit dhe interpretimit të publikut./KultPlus.com
Burimi: kultplus.com
