Egjipti, Bahreini dhe Emiratet e Bashkuara Arabe iu bashkuan Greqisë në dënimin e një marrëveshjeje detare mes Turqisë dhe Libisë, duke e cilësuar atë si një kërcënim për sigurinë rajonale dhe rendin juridik ndërkombëtar, në kuadër të një mosmarrëveshjeje të vjetër për kufijtë detarë në Mesdheun lindor.
Miratimi i marrëveshjes nga parlamenti lindor libian
Javën e kaluar, parlamenti i Libisë lindore miratoi një marrëveshje për kufijtë detarë me Turqinë, e cila ishte arritur fillimisht në vitin 2019. Ky veprim shkaktoi menjëherë reagime negative nga Greqia dhe Qiproja, të cilat pohojnë se marrëveshja cenon pretendimet e tyre detare.
Në një deklaratë të përbashkët që Ministri i Jashtëm grek George Gerapetritis dorëzoi në Kombet e Bashkuara në New York të hënën, Greqia dhe tre vendet arabe theksuan se marrëveshja detare ngre “shqetësime serioze për sigurinë dhe stabilitetin rajonal” dhe mund të krijojë një precedent të dëmshëm duke lejuar “marrëveshje dypalëshe arbitrare” që dobësojnë rregullat e vendosura të së drejtës ndërkombëtare.
Presidenti turk Tayyip Erdogan deklaroi të hënën se reagimet e Bashkimit Europian dhe të të tjerëve ndaj miratimit të marrëveshjes nuk kishin bazë legjitime, duke mbrojtur politikën e Ankarasë në Mesdheun lindor.
Mbështetja arabe për Greqinë tregon një përpjekje për ta kthyer një mosmarrëveshje dypalëshe në një nxitje më të gjerë rajonale për respektimin e rregullave detare, duke rritur presionin diplomatik mbi Turqinë dhe Libinë në lidhje me zonat detare dhe projektet e ardhshme energjetike në Mesdhe.
Licencat për kërkim gazi dhe qëndrimi i Athinës
Që nga marrëveshja Libi-Turqi e vitit 2019, Greqia i ka dhënë një konsorciumi të udhëhequr nga Chevron një licencë për të kërkuar gaz pranë ishullit të Kretës dhe ka kërkuar një marrëveshje të veçantë me Libinë për përcaktimin e zonave të tyre detare.
Gerapetritis tha të hënën se Athina ishte e gatshme të vazhdonte përpjekjet dhe u bëri thirrje autoriteteve libiane të nxisin marrëdhënie të mira me fqinjët në përputhje me rregullat detare, si pjesë e tranzicionit politik.
Libia u nda në administrata rivale lindore dhe perëndimore më shumë se një dekadë më parë gjatë një lufte civile pas një kryengritjeje të mbështetur nga NATO që rrëzoi udhëheqësin afatgjatë Muammar Gaddafi.
Marrëveshja Libi-Turqi u arrit nga qeveria e njohur ndërkombëtarisht në Tripoli në perëndim, por administrata rivale lindore nën komandantin ushtarak Khalifa Haftar e kishte mbajtur pezull miratimin për vite me radhë.
Mbështetja turke ishte vendimtare për të zmbrapsur një sulm nga forcat e Haftarit mbi Tripolin në vitet 2019-2020.
Megjithatë, marrëdhëniet janë përmirësuar gradualisht vitet e fundit, me zyrtarë turq që vizitojnë rregullisht kryeqytetin de facto të Haftarit, Bengazin, dhe investojnë fuqishëm në ndërtim dhe sektorë të tjerë.
Burimi: www.gazetaexpress.com
