Autorët e një raporti të ri me rëndësi, Lancet Countdown, vënë në dukje se ndryshimi i klimës duhet të shpallet emergjencë globale shëndetësore, sepse pasojat e tij po përshpejtohen më shumë sesa masat që ndërmerren për t’i trajtuar ato.
Ata u bëjnë thirrje Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) dhe Kombeve të Bashkuara që ta shpallin zyrtarisht ndryshimin e klimës si emergjencë globale shëndetësore.
Propozimi për shpalljen e emergjencës
Sipas tyre, një përcaktim formal i gjendjes së emergjencës do ta kalonte veprimin global për klimën nga angazhime të ngadalta dhe vullnetare në një menaxhim të detyrueshëm dhe të koordinuar të emergjencave.
Kjo do të çonte në forcimin e mbikëqyrjes shëndetësore dhe të sistemeve të paralajmërimit të hershëm, në mobilizimin e shpejtë të burimeve, në krijimin e mekanizmave të llogaridhënies të detyrueshme ligjërisht dhe në futjen e masave parandaluese të shëndetit publik. Sipas autorëve, një masë e tillë do të pasqyronte shkallën e kërcënimit.
“Ndërsa popullatat rriten dhe plaken, më shumë njerëz janë në rrezik sot sesa një dekadë më parë, duke rritur më tej shkallën dhe urgjencën e detyrës së adaptimit”, shkruajnë autorët.
Raporti tregon se, që nga hyrja në fuqi e Marrëveshjes së Parisit, rreziqet dhe ndikimet shëndetësore të lidhura me klimën jo vetëm që janë rritur, por janë përshpejtuar edhe në shumë fusha krahasuar me dekadën e kaluar.
Këtu përfshihen disa rreziqe shëndetësore që lidhen me nxehtësinë, thatësirat dhe reshjet ekstreme. Ritmi më i shpejtë i këtyre ndryshimeve tregon se masat ekzistuese janë të pamjaftueshme për të mbrojtur shëndetin publik.
Masat e propozuara dhe të dhënat për vdekshmërinë
Masa të tjera të propozuara përfshijnë një ndalim të menjëhershëm global të kërkimit dhe shfrytëzimit të lëndëve të reja djegëse fosile, heqjen e plotë të prodhimit të energjisë me qymyr deri në vitin 2035 dhe një kalim drejt dietave kryesisht me bazë bimore.
Pavarësisht përpjekjeve për të trajtuar ndryshimet klimatike, emetimet e gazrave serrë vazhdojnë të arrijnë nivele rekord. Ndryshimi i klimës po ndikon gjithnjë e më shumë në shëndet dhe po kërcënon jetë në të gjithë botën, ndërsa mundësia për të shmangur një të ardhme potencialisht katastrofike po zvogëlohet me shpejtësi.
Raporti vëren se 11 vitet e fundit kanë qenë më të nxehtat e regjistruara ndonjëherë, ndërsa vdekjet vjetore të lidhura me nxehtësinë janë rritur me gati 36% gjatë dekadave të fundit.
Vetëm në vitin 2023, nxehtësia u lidh me një numër rekord prej 710,000 vdekjesh, ku më shumë se 70% e këtyre vdekjeve i atribuohen ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu.
Moti ekstrem dhe zjarret në pyje po kërcënojnë gjithnjë e më shumë shëndetin e njeriut, veçanërisht në mesin e popullatave të cenueshme dhe në rajonet me kapacitet të kufizuar për t’iu përgjigjur ndikimeve që lidhen me klimën.
Në këtë sfond, autorët theksojnë se nevojitet një ndryshim urgjent i qasjes “për të ndryshuar kursin dhe për të mbrojtur shëndetin dhe mbijetesën e brezave të tanishëm dhe të ardhshëm”.
Burimi: euronews.al
