Senatorët kërkojnë heqjen e tri dispozitave nga projektligji i mbrojtjes
Dymbëdhjetë senatorë amerikanë u kanë bërë thirrje të martën udhëheqësve të Kongresit që të heqin tri dispozita nga një projektligj kompromisi për mbrojtjen, të cilat do të zgjeronin bashkëpunimin në teknologjinë e mbrojtjes dhe shkëmbimin e inteligjencës me Izraelin.
“Ndërsa përgatiteni për të harmonizuar Aktin e Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare (NDAA) për vitin fiskal 2027, ju bëjmë thirrje me respekt që të përjashtoni tri dispozita nga versioni përfundimtar i projektligjit, të cilat do të thellonin më tej aspekte shqetësuese të marrëdhënieve të SHBA-së me Izraelin në fushën e mbrojtjes dhe inteligjencës, në një kohë kur veprimet e qeverisë izraelite po minojnë gjithnjë e më shumë interesat dhe vlerat e SHBA-së”, shkruajnë ligjvënësit në një letër të përbashkët.
Senatorët, përfshirë Chris Van Hollen, Bernie Sanders dhe Elizabeth Warren, thanë se dispozitat e kundërshtuara do ta “kufizonin aftësinë e administratës për të përcaktuar në mënyrë të pavarur mënyrën më të mirë për të mbrojtur sigurinë kombëtare të SHBA-së” dhe do ta lidhnin Uashingtonin me angazhime pa afat, pavarësisht shqetësimeve lidhur me operacionet ushtarake izraelite në Gaza, Bregun Perëndimor të pushtuar dhe rajonin më të gjerë.
Nismë e re për bashkëpunim teknologjik
Letra vë në shënjestër veçanërisht nenin 1217 të projektligjit të Komitetit të Senatit për Shërbimet e Armatosura dhe nenin 219 të projektligjit të miratuar nga Dhoma e Përfaqësuesve, të cilat parashikojnë krijimin e një “Nisme SHBA-Izrael për Bashkëpunimin në Teknologjinë e Mbrojtjes”. Programi synon të përshpejtojë bashkëprodhimin dypalësh, transferimin e teknologjisë dhe kërkimet e përbashkëta në fushat e inteligjencës artificiale, informatikës kuantike, luftës kibernetike, bioteknologjisë dhe sistemeve autonome.
Ligjvënësit paralajmëruan se Uashingtoni nuk i ndan apo bashkëprodhon në mënyrë rutinore teknologjitë në këto fusha të ndjeshme të luftës, madje as me aleatët e tij në kuadër të traktateve, siç janë vendet anëtare të NATO-s. Ata theksuan se presidenti Donald Trump tashmë ka autoritetin, sipas ligjeve ekzistuese, për të negociuar marrëveshje dypalëshe pa pasur nevojë për një mandat nga Kongresi.
Senatorët theksuan se integrimi i thellë do t’i jepte Izraelit ndikim mbi asetet ushtarake amerikane. Ata iu referuan përdorimit të mëparshëm nga qeveria izraelite të kushteve të bashkëprodhimit për mbrojtjen raketore, për të bllokuar transferimin e sistemeve amerikane Iron Dome në Ukrainë. Ata paralajmëruan se kjo nismë do të përfshinte teknologjinë izraelite në bazën industriale të mbrojtjes amerikane dhe do t’i bënte të kushtueshme ndryshimet e ardhshme të politikave.
Në letër thuhet gjithashtu se kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e ka përvetësuar hapur si sukses të tij këtë kornizë bashkëpunimi, me synimin për t’i zhvendosur marrëdhëniet e mbrojtjes “nga ndihma drejt partneritetit”. Senatorët paralajmëruan se kjo strategji synon të zëvendësojë kanalet transparente të financimit të ndihmës ushtarake të huaj me procedura jotransparente të prokurimit në fushën e mbrojtjes. Kjo vjen veçanërisht pasi Netanyahu u mburr se kishte kërkuar një përballje me Iranin për dekada, një luftë të cilën ligjvënësit e cilësuan si “katastrofë strategjike” për interesat amerikane.
Shkëmbimi i inteligjencës
Grupi i senatorëve kërkoi gjithashtu heqjen e nenit 618 nga pjesa e projektligjit që lidhet me autorizimin e veprimtarive të inteligjencës. Ky nen parashikon zgjerimin e shkëmbimit të inteligjencës me Izraelin, duke ia ndaluar njëkohësisht degës ekzekutive pezullimin, zvogëlimin ose kufizimin thelbësor të këtij bashkëpunimi.
Lidhja e duarve të presidentit për të mos lejuar ndryshimin e nivelit të shkëmbimit të inteligjencës do të ishte “e papërgjegjshme”, pohuan ligjvënësit, veçanërisht pas zbulimeve publike se Agjencia e Inteligjencës së Mbrojtjes (DIA) kohët e fundit e ka ngritur kërcënimin e kundërzbulimit nga Izraeli në “nivelin më të lartë”.
Burimi: abcnews.al
