Kalo te përmbajtja

Lajme të shpejta, të verifikuara dhe të paanshme

Lajm i fundit
Kulturë

Friselle, buka tradicionale italiane që qëndron e freskët deri në një vit

Friselle, buka tradicionale italiane që qëndron e freskët deri në një vit
Foto: kultplus.com

Në një kohë kur qeveritë u kërkojnë qytetarëve të mbajnë rezerva ushqimore për raste emergjente, një bukë tradicionale nga jugu i Italisë po e rikthen vëmendjen te një mënyrë e lashtë për ruajtjen e ushqimit.

E njohur si friselle, kjo bukë në formë unaze dallohet për fortësinë dhe jetëgjatësinë e saj, pasi mund të ruhet deri në një vit kur kushtet janë të përshtatshme. Tradita e përgatitjes së saj është veçanërisht e përhapur në rajonin e Pulias, në jug të Italisë, ku për breza të tërë ka qenë pjesë e ushqimit të përditshëm.

Procesi i pjekjes

Sekreti i jetëgjatësisë së friselle qëndron te mënyra e përgatitjes. Buka piqet dy herë: fillimisht për rreth 40 minuta, pastaj ndahet në dy pjesë me një tel të posaçëm dhe kthehet në furrë për një pjekje të dytë prej rreth një ore e gjysmë. Ky proces largon pothuajse të gjithë lagështinë, duke e bërë më të vështirë zhvillimin e mykut.

Sipas Rosaria Canoci, e cila vazhdon ta përgatisë këtë bukë në një furrë tradicionale me dru në fshatin bregdetar Lendinuso, friselle mund të qëndrojë deri në 12 muaj nëse ruhet në një vend të freskët, të thatë, të errët dhe në paketim hermetik.

Tradicionalisht, bukët në formë unaze lidheshin me litarë dhe vareshin për t’u mbrojtur nga lagështia dhe insektet. Sot, ato zakonisht ruhen në qese të mbyllura mirë.

Lidhja me udhëtimet detare

Përveç jetëgjatësisë, friselle ka edhe një histori të lidhur me udhëtimet detare. Historiania e ushqimit Flavia Giordano e lidh traditën e bukës së fortë, të pjekur dy herë, me furnizimet që marinarët merrnin në udhëtime të gjata, një praktikë që daton pothuajse 2,000 vjet më parë.

Ajo i referohet edhe panis nauticus, bukës së marinarëve të përshkruar nga Plini Plaku në shekullin e parë pas Krishtit. Më vonë, kjo lloj buke u bë ushqim i rëndësishëm për kryqtarët, pelegrinët dhe eksploruesit që kalonin nëpër portet e Pulias drejt Tokës së Shenjtë.

Përgatitja dhe konsumimi sot

Me kalimin e kohës, friselle ka kaluar nga një ushqim modest i përditshëm në një produkt të kërkuar edhe në gastronominë bashkëkohore. Përgatitet me grurë të fortë, elb, speltë dhe përzierje drithërash, ndërsa disa variante aromatizohen me fara kopre ose spec djegës.

Për ta konsumuar, buka fillimisht lagët në ujë, një proces i njohur në dialektin lokal si “la sponzatura”, që e zbut pa ia humbur plotësisht strukturën krokante. Më pas shërbehet me domate të freskëta, vaj ulliri, rigon, speca, kaperi dhe përbërës të tjerë sipas traditës së secilës familje.

Edhe mënyrat e servirjes ndryshojnë nga një rajon në tjetrin. Në Siçili, për shembull, friselle konsumohet edhe e zhytur në qumësht gjatë mëngjesit, ndërsa në disa pjesë të jugut të Italisë përdoret si bazë për sallata me domate, ullinj dhe përbërës të tjerë.

Pavarësisht risive në përgatitjen e saj, friselle vazhdon të ruajë thjeshtësinë që e ka bërë pjesë të trashëgimisë ushqimore italiane: pak ujë, domate të freskëta dhe vaj ulliri mjaftojnë për ta shndërruar këtë bukë të ruajtur për muaj në një vakt të plotë./KultPlus.com

Friselle, buka tradicionale italiane që qëndron e freskët deri në një vit

Burimi: kultplus.com

Të fundit Të gjitha