Sipas ekspertëve, ora dimërore, e quajtur ndryshe edhe ora standarde, përbën alternativën më të favorshme për shëndetin e njerëzve. Ndërkohë që shumë shtete po përgatiten t’i kthejnë akrepat një orë prapa gjatë këtij fundjave, hulumtuesit vënë në dukje se ndryshimi i orës dy herë në vit mund të ketë efekte mbi gjumin, gjendjen shpirtërore dhe ritmin biologjik të trupit.
Kalimi sezonal i orës dhe historiku i praktikës
Gjatë kësaj fundjave, një numër i madh vendesh do të kalojnë në orën dimërore, pas disa muajsh të karakterizuar nga ora verore. Edhe pse prej vitesh janë ndërmarrë përpjekje për t’i dhënë fund këtij ndryshimi sezonal, praktika vijon të zbatohet çdo pranverë dhe vjeshtë.
Ndryshimi i orës u aplikua fillimisht gjatë Luftës së Parë Botërore, me qëllim kursimin e energjisë, dhe u rikthye në shumë vende gjatë viteve 1970. Sidoqoftë, studimet e kryera së fundmi kanë ngritur shqetësime lidhur me ndikimin e kësaj praktike në shëndet, veçanërisht gjatë kalimit në orën verore në pranverë.
Sipas Raymond Lam, profesor i psikiatrisë në Universitetin e Kolumbisë Britanike dhe autor kryesor i një analize të fundit mbi efektet e ndryshimit të orës, heqja e kësaj praktike nuk përbën vendimin e vetëm që duhet marrë. Sipas tij, autoritetet duhet të përcaktojnë se cila orë duhet të zbatohet gjatë gjithë vitit.
“Përfundimi i ndryshimit të orës zgjidh një problem, por krijon një tjetër vendim: me cilën orë duhet të jetojmë gjatë gjithë vitit?“, tha Lam.
Ora standarde dhe ora verore e përhershme
Sipas studiuesve, zgjedhja mes orës standarde dhe orës verore të përhershme ka rëndësi për shëndetin afatgjatë. Analiza thekson se ora standarde është alternativa më e përshtatshme, kryesisht sepse drita natyrale e mëngjesit ndihmon në rregullimin e ritmit biologjik, përmirësimin e gjumit dhe ruajtjen e humorit.
Ora verore e përhershme ka gjithashtu përparësitë e saj. Ajo mundëson më shumë dritë natyrale në mbrëmje, duke krijuar kushte më të mira për aktivitetet sportive, shoqërore dhe argëtuese, si dhe për disa veprimtari ekonomike.
Megjithatë, kjo zgjedhje do të bënte që dielli të lindte një orë më vonë, duke bërë që gjatë dimrit shumë njerëz të zgjoheshin, të shkonin në shkollë ose në punë në errësirë.
Ralph Mistlberger, profesor i psikologjisë në Universitetin Simon Fraser në Kanada, shpjegoi se organizmi ka nevojë për dritën e mëngjesit për të mbajtur të sinkronizuar orën e brendshme biologjike me ciklin 24-orësh të ditës.
“Orët tona biologjike kanë nevojë për dritën e mëngjesit për të qëndruar të sinkronizuara me ciklin 24-orësh. Ora verore e përhershme e shtyn këtë dritë një orë më vonë, pikërisht kur mëngjeset e dimrit janë tashmë më të errëta“, tha Mistlberger.
Sipas analizës, ruajtja e orës standarde mundëson lindjen më të hershme të diellit gjatë dimrit, duke u përshtatur më mirë me ritmin natyror të organizmit. Ekspozimi ndaj dritës në mëngjes ndihmon në uljen e përgjumjes, përmirësimin e përqendrimit dhe cilësisë së gjumit, si dhe në ruajtjen e një humori më të qëndrueshëm.
Alexandra Choi, zyrtare e shëndetit publik në institucionin shëndetësor Vancouver Coastal Health, theksoi se vendimet për orën duhet të merren duke pasur parasysh ndikimin e tyre te shëndeti i popullatës.
“Politika për orën është një politikë e shëndetit publik“, deklaroi ajo.
Sipas Choi, nëse qeveritë vendosin të mbajnë përgjithmonë orën verore, duhet të marrin masa paraprake për të përballuar pasojat e mundshme gjatë dimrit. Këto masa mund të përfshijnë udhëtime më të sigurta në orët e mëngjesit, orare më fleksibël për fillimin e punës dhe monitorimin e problemeve me gjumin, shëndetin mendor dhe dëmtimet nga aksidentet.
Në përfundim, studiuesit theksojnë se, megjithëse të dyja alternativat kanë përparësi dhe mangësi, provat shkencore të analizuara mbështesin mbajtjen e orës standarde gjatë gjithë vitit si zgjedhjen më të përshtatshme për shëndetin.
Burimi: tirananews.al
