Pas marrëveshjes politike mes partive shqiptare, “Koalicioni Shqiptar” ka vijuar fushatën parazgjedhore në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë. Tetë subjekte politike do të garojnë së bashku në zgjedhjet parlamentare të Serbisë, të planifikuara për më 25 tetor 2026, ndërsa lista e përbashkët drejtohet nga Shaip Kamberi.
Aktivitetet e koalicionit janë intensifikuar ditët e fundit, me takime me qytetarë dhe tubime të përbashkëta në komunat e Luginës. Përfaqësuesit e partive kanë bërë thirrje që shqiptarët të marrin pjesë në zgjedhje dhe të mbështesin një përfaqësim më të fortë në Parlamentin e Serbisë.
Tubimi më i fundit u mbajt të hënën, më 19 tetor, në restorantin “Bici” në fshatin Samolicë, në Komunën e Bujanocit. Në të morën pjesë përfaqësues të subjekteve politike të koalicionit, mes tyre Shaip Kamberi, Visar Memeti, Nagip Arifi, Shqiprim Musliu, Ardita Sinani, Naser Aziri dhe Ilir Sadriu.
Shaip Kamberi, i cili drejton listën, tha se qëllimi i koalicionit është rritja e numrit të deputetëve shqiptarë në parlament, me ambicien për të siguruar tre ose më shumë vende.
Ai përmendi diskriminimin, mungesën e investimeve, vështirësitë në punësim dhe mosplotësimin e detyrimeve institucionale ndaj shqiptarëve të Luginës si shqetësimet kryesore. Kamberi theksoi gjithashtu se zbatimi i Planit Shtatëpikësh mbetet një nga kërkesat kryesore të koalicionit.
Ardita Sinani, kryetare e Preshevës, tha se bashkimi i subjekteve politike mund të rrisë fuqinë përfaqësuese të shqiptarëve dhe të kontribuojë në mbrojtjen e të drejtave të tyre.
Para tubimit në Samolicë, më 18 tetor, Kamberi u takua me qytetarë të gjeneratave më të vjetra nga disa vendbanime të Komunës së Bujanocit. Sipas mediave lokale, në takim ishin të pranishëm qindra qytetarë.
Gjatë takimit, Kamberi e lidhi bashkëpunimin politik me historinë e shqiptarëve të Luginës, duke theksuar nevojën për të vijuar përpjekjet për mbrojtjen e të drejtave të tyre.
Tubimi në Samolicë ishte shpallur publikisht më 17 tetor, kur koalicioni u bëri thirrje shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë të marrin pjesë në aktivitetin zgjedhor.
Marrëveshja mes partive shqiptare u arrit më 29 shtator në Prishtinë, në Zyrën e Kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti. Një ditë më vonë, më 30 shtator, u njoftua zyrtarisht se subjektet do të garonin me një listë të vetme të quajtur “Koalicioni Shqiptar”. Bashkëpunimi erdhi pas negociimeve dhe përpjekjeve për të harmonizuar pozicionet politike.
Në marrëveshje u përfshinë tetë subjekte politike: Partia për Veprim Demokratik (PVD), e përfaqësuar nga Shaip Kamberi; Alternativa për Ndryshim (APN), e përfaqësuar nga Visar Memeti; Partia Demokratike (PD), e përfaqësuar nga Nagip Arifi; Partia Demokratike Shqiptare (PDSH), e përfaqësuar nga Agim Sabedini; Lëvizja për Progres Demokratik (LPD), e përfaqësuar nga Shqiprim Musliu; Lëvizja për Reforma (LR), e përfaqësuar nga Sami Salihu; Alternativa për Luginën (AL), e përfaqësuar nga Armend Aliu; dhe Bashkimi Demokrat Shqiptar (UDSH), i përfaqësuar nga Naser Aziri.
Qëllimi i marrëveshjes është bashkimi i votave shqiptare në një listë të vetme, duke shmangur ndarjen e mbështetjes mes partive të ndryshme. Lista, e drejtuar nga Shaip Kamberi, garon me numrin 17.
Sipas raportimeve, lista ka gjithsej dhjetë kandidatë, pesë gra dhe pesë burra, nga Presheva, Bujanoci, Medvegja dhe Novi Pazari. Për regjistrimin e saj u mblodhën gjithsej 6.319 nënshkrime mbështetëse, nga të cilat 5.988 u shpallën të vlefshme.
Bashkimi i tetë subjekteve shihet si një përpjekje për të rritur ndikimin politik të shqiptarëve të Luginës në institucionet qendrore të Serbisë. Në vend që të garojnë me lista të ndara, partitë synojnë të konsolidojnë votat e tyre për të fituar më shumë vende në parlament.
Shaip Kamberi është aktualisht i vetmi deputet shqiptar në Parlamentin e Serbisë, i cili ka 250 vende. Në zgjedhjet e vitit 2020, partitë shqiptare garuan gjithashtu me një listë të përbashkët dhe fituan tre vende, sipas një analize të PreshevaPRESS.
Kur u shpall bashkëpunimi, Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, tha se shqiptarët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës duhet të kenë të paktën pesë vende të garantuara në Parlamentin e Serbisë. Ai iu referua dhjetë vendeve të garantuara për komunitetin serb në Kuvendin e Kosovës. Megjithatë, ky është pozicion politik i Kurtit dhe aktualisht nuk përbën një kuotë të garantuar për shqiptarët në Serbi.
Një pikë tjetër qendrore e programit të koalicionit është kërkesa për zbatimin e Planit Shtatëpikësh të vitit 2013. Dokumenti mbulon çështje që lidhen me përfaqësimin e drejtë në institucione, njohjen e diplomave, arsimin në gjuhën shqipe, përdorimin zyrtar të kësaj gjuhe, zhvillimin ekonomik dhe shqetësimet për çaktivizimin e adresave të shqiptarëve.
Sipas këtij këndvështrimi, rëndësia e unitetit nuk lidhet vetëm me numrin e vendeve që mund të sigurohen në zgjedhje. Ajo do të varet edhe nga aftësia e deputetëve për të vepruar në koordinim, për të kërkuar përmbushjen e detyrimeve dhe për të prezantuar çështjet shqiptare në institucionet serbe dhe në arenën ndërkombëtare.
Pas zgjedhjeve do të bëhet e qartë nëse ky bashkëpunim do të ruhet dhe nëse uniteti zgjedhor do të çojë në një përfaqësim më të madh, si dhe në rezultate konkrete për banorët e Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës.
Burimi: www.albeu.com
