Njëzet vjet pas daljes, “Back to Black” vazhdon të jetë një ndër albumet më të dallueshme të Amy Winehouse, një vepër ku tingujt e soul-it klasik gërshetohen me rrëfime të sinqerta mbi dashurinë, varësinë dhe prirjen për vetëshkatërrim. Me rastin e përvjetorit, një botim i ri sjell regjistrime të rralla dhe materiale të papublikuara më parë, megjithëse muzika e albumit qëndron më vete, pa pasur nevojë për shtesa për të treguar forcën e saj.
Një album që e vendosi Winehouse në qendër të pop-it britanik
I publikuar më 27 tetor 2006, “Back to Black” e vendosi Winehouse në qendër të vëmendjes së muzikës pop britanike. Me prodhimin e Mark Ronson dhe Salaam Remi, albumi krijoi një tingull neo-soul të frymëzuar nga tradita e Motown-it, ku orkestrimi nostalgjik bënte kontrast me tekstet e drejtpërdrejta dhe shpesh të dhimbshme të këngëtares.
“Rehab”, një nga këngët më të njohura të albumit, bashkon ritmin energjik me një qëndrim sfidues ndaj përpjekjeve për ta ndryshuar këngëtaren. Ndërkohë “You Know I’m No Good” mbështetet në një ritëm të lëkundur dhe aranzhime të spikatura frymore, duke e vendosur rrëfimin për marrëdhënie të trazuara përballë një muzike që të fton të lëvizësh. Ky kontrast mes tingullit të gjallë dhe përmbajtjes së errët i dha albumit një identitet të veçantë.
Në vitet kur u shfaq “Back to Black”, skena muzikore dukej se kërkonte një drejtim të ri. Për autoren Nina Apin, e cila e rikujton atë periudhë në gazetën gjermane taz, albumi i Winehouse erdhi pas një kohe që i dukej muzikalisht e zbehtë. Zëri i saj i ngjirur, pamja karakteristike me flokët e ngritur në formë bletëze dhe mënyra e drejtpërdrejtë e të kënduarit sollën një prani që nuk ngjante me figurat e zakonshme të pop-it të asaj kohe.
Dashuria, humbja dhe çmimi i famës
Në këngët e albumit, Winehouse shkruante për dashuri që shndërrohen në burim dhimbjeje, për vendime që lënë pas pendesë dhe për përplasjen mes vetëdijes dhe dëshirës për të vazhduar në të njëjtën rrugë. Në “Back to Black”, ndarja përjetohet si një humbje që përsëritet, ndërsa “Love Is a Losing Game” e trajton dashurinë si një lojë ku humbja duket e pashmangshme. Tekstet e saj ruajnë gjurmët e një zëri personal, të mbushur me ironi, zhargon të përditshëm dhe një sinqeritet që nuk përpiqet ta zbusë dhimbjen.
Albumi u bë shpejt pjesë e jetës së përditshme muzikore, nga radiot te klubet dhe baret, duke shoqëruar momente të ndryshme të një brezi dëgjuesish. Por pas suksesit të tij, karriera e Winehouse u shënua nga turne me ulje-ngritje dhe probleme personale që u bënë pjesë e vëmendjes publike. Këngëtarja vdiq në vitin 2011, në moshën 27-vjeçare, nga helmimi me alkool, pasi kishte publikuar vetëm dy albume në studio.
Botimi për 20-vjetorin përfshin tri disqe vinili transparentë, albumin origjinal, demonstrime të papublikuara më parë, anë B të rralla të këngëve single dhe një regjistrim të koncertit të saj në Amsterdam, në shkurt të vitit 2007. Paketimi shoqërohet gjithashtu me fotografi të rralla, tekste të shkruara me dorën e këngëtares dhe shënime shoqëruese. Mes materialeve të reja gjendet edhe një version live i “Valerie”, i regjistruar për BBC-në.
Demot e këngëve “You Know I’m No Good” dhe “Me & Mr Jones” ofrojnë një pamje tjetër të procesit krijues. Kjo e fundit fillimisht mbante titullin “Fuckery” dhe kishte një tingull më të rëndë, me ndërhyrje trip-hop, përpara se të merrte formën që u bë pjesë e albumit. Ndërkohë “Close to the Front” dhe “Do Me Good” nxjerrin në pah një anë më lozonjare të zërit të Winehouse, ndërsa regjistrimi nga koncerti në Amsterdam dëshmon aftësinë e saj për të kaluar nga ngrohtësia e soul-it te interpretimet plot intensitet.
Jo çdo material i ri e zgjeron njësoj portretin artistik të këngëtares. Versionet ska të përfshira në botim, për shembull, nuk e tregojnë Winehouse në pikën e saj më të fortë. Megjithatë, këto regjistrime e bëjnë më të plotë pamjen e një artisteje që eksperimentonte me tradita të ndryshme muzikore, edhe kur jo çdo përpjekje përfundonte me të njëjtin sukses.
Botimi i përvjetorit mbart, natyrisht, edhe logjikën tregtare të industrisë muzikore, e cila rikthen në treg vepra të njohura përmes materialeve shtesë. Por “Back to Black” nuk ka nevojë të rindërtohet për një audiencë të re. Forca e tij qëndron te mënyra se si zëri i Winehouse, tekstet e saj dhe tingulli retro krijojnë një tërësi që vazhdon të tingëllojë e gjallë edhe dy dekada më vonë.
Njëzet vjet pas publikimit, albumi mbetet jo vetëm dëshmi e talentit të Amy Winehouse, por edhe një vepër që e ktheu cenueshmërinë personale në gjuhë muzikore. Regjistrimet e rralla sjellin fragmente të tjera të krijimtarisë së saj, por këngët që e bënë “Back to Black” një album të paharrueshëm vazhdojnë të flasin me të njëjtën forcë./KultPlus.com
Burimi: kultplus.com
