Pas një kërkese të Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), presidentja e ka kthyer në Kuvend Ligjin për Dhomat e Specializuara. Ky veprim ka nxitur debat mbi arsyet e kthimit dhe mënyrën se si do të zhvillohet rishqyrtimi. Eksperti i çështjeve kushtetuese Mazllum Baraliu kërkon shpjegime shtesë nga PDK, ndërsa Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) vëren se Rregullorja e Punës së Kuvendit nuk sqaron nëse ligji mund të ndryshohet në këtë fazë.
Kthimi i ligjit dhe kërkesa e PDK-së
Presidentja Justina Shiroka-Pula e ka kthyer ligjin për rishqyrtim më 22 tetor, pas një propozimi zyrtar të Grupit Parlamentar të PDK-së, i cili e kishte sponsorizuar atë. PDK kërkon që Kuvendi të shqyrtojë në mënyrë specifike dispozitat që kanë të bëjnë me juridiksionin dhe mandatin e Dhomave të Specializuara, si dhe garancitë për të drejtat kushtetuese të personave që gjykohen në Hagë. Ligji u miratua nga Kuvendi i Kosovës më 6 tetor 2026.
Në një deklaratë për KosovaPress, Baraliu tha se PDK duhet të japë arsye të argumentuara për kërkesën e saj drejtuar presidencës. Sipas tij, përfshirja e të gjitha subjekteve politike dhe institucioneve të Kosovës do t’i jepte iniciativës peshë më të madhe politike, juridike dhe diplomatike.
Baraliu gjithashtu i bëri thirrje PDK-së të shpjegojë çfarë nuk është hartuar si duhet, cilat ndryshime mund të bëhen dhe pse kthimi po shkakton vonesa për Kosovën, institucionet e saj dhe grupin e formuar për të zhvilluar një strategji. Ai theksoi nevojën për të parandaluar çdo vonesë të mëtejshme të ligjit dhe për të vazhduar punën sa më shpejt dhe unanimisht.
Mangësitë juridike dhe vlerësimi i KDI-së
Sipas Baraliut, teksti i miratuar përmbante mangësi juridike, përfshirë mospërputhje me Amendamentin 24 dhe nenin 162 të Kushtetutës. Ai tha se disa dispozita nuk kishin argumente të mjaftueshme mbështetëse për të prodhuar efekt juridik dhe për t’u pranuar nga organet e integrimit evropian dhe vetë gjykata. Ai përmendi edhe reagimet e BE-së dhe të gjykatës, presidenti i së cilës, sipas tij, ka deklaruar se ajo është e pavarur, ndonëse bie nën juridiksionin e Kosovës.
Pavarësisht mangësive që duhen adresuar, Baraliu e vlerësoi miratimin e ligjit si politikisht të rëndësishëm për shkak të urgjencës së momentit dhe kërkesave intensive të qytetarëve. Ai tha se përmirësimet e mëvonshme mund të kishin vetëm efekt juridik të kufizuar.
Hulumtuesi i lartë i KDI-së, Vullnet Bugaqku, shpjegoi se Kushtetuta i jep presidentes të drejtën të kthejë një ligj në Kuvend nëse ajo vlerëson se ligji ose ndonjë prej dispozitave të tij cenon interesat legjitime të Kosovës ose të drejtat e komuniteteve. Sipas tij, kthimi duhet të shoqërohet me arsye specifike, konkrete dhe kushtetuese.
Bugaqku tha se, pas kthimit të ligjit, kryetari i Kuvendit duhet ta dërgojë çështjen në Komisionin për Legjislacion. Komisioni ka deri në katër javë për të përgatitur raportin e tij dhe, nëse i konsideron të pabazuara kundërshtimet e presidentes, duhet t’i rekomandojë seancës plenare hapat e mëtejshëm.
Sipas Bugaqkut, Rregullorja aktuale e Punës e Kuvendit nuk përcakton qartë nëse deputetët ose komisioni përgjegjës mund të ndryshojnë përsëri një ligj që ka kaluar dy lexime dhe është kthyer nga presidentja. Nëse deputetët duan që teksti i miratuar më parë të mbetet në fuqi, ata duhet të anulojnë veton e presidentes në Kuvend me të paktën 61 vota pro.
Burimi: www.albeu.com
